Euro staat op het spel

Bij elke grote financiële chaos is er voor beleidsmakers één laatste toevluchtoord: het weekeinde. De financiële markten sluiten in Amerika op vrijdagavond en openen in de nacht van zondag op maandag weer in Azië. De periode daartussen is dure tijd. De druk van de markten is even weg en naarmate het weekeinde vordert, neemt de noodzaak om besluiten te nemen snel toe. Veel crises zijn in het weekeinde bezworen, waaronder de Europese valutacrises in 1992 en 1993, de Aziëcrisis in 1997-1998, de kredietcrisis van twee jaar geleden en ook de Griekse crisis van eerder dit jaar.

Ook dit weekeinde is cruciaal. Gisteren was het chaos in de eurozone. En dat kwam ditmaal niet zozeer door de financiële markten, maar door de kakofonie van opmerkingen, uitlatingen, speculaties en ontkenningen van de Europese beleidsmakers zelf. Dan is het niet verwonderlijk dat beleggers heftig op zo’n Poolse landdag reageren. Zij, en het Europese publiek, weten op dit moment niet meer waar ze aan toe zijn. Of de crisis van de euro bezworen kan worden, en op welke manier, is op dit moment volstrekt onduidelijk.

Als na Portugal ook Spanje zich gedwongen ziet te ontkennen dat het financiële hulp accepteert. Als nu ook België, Italië en Frankrijk worden gezien als dominostenen. Als topbankier Axel Weber van de Europese Centrale Bank openlijk speculeert over een vergroting van het reddingsfonds EFSF dat nu 750 miljard euro telt. Als de Duitse regering aandringt op het afwentelen van de kosten van schuldsanering van eurolanden op beleggers, maar bij elke schrikreactie op de markt die woorden terugneemt. En als uit elke hoofdstad, en uit Brussel, een ander geluid komt, dan is het geen wonder dat op de financiële markten de zaak uit de hand loopt.

Dit weekeinde beslist de Europese Unie waarschijnlijk over de hulp aan Ierland. Dat is mooi, maar het is niet langer genoeg. Wat nodig is, is een eensluidende visie op hoe de eurocrisis moet worden opgelost, waar de eventuele schade van een schuldsanering van probleemlanden neerslaat, welke mechanismen er moeten komen om lidstaten elkaars begrotingen te laten controleren en te sanctioneren. Duidelijk moet worden of er al dan niet alsnog sprake kan zijn van financiële transfers tussen eurolanden onderling en hoe een onderling stabiliseringsmechanisme zou moeten werken.

Ja, dat is een hele waslijst. En ja, dat is materie waar Europa doorgaans jaren over doet. Maar het is dan ook de euro, het weefsel van de Europese samenwerking, die nu op het spel staat. Dat risico mag niet worden onderschat. De discipline is op dit moment volledig zoek. De eerstvolgende weekeinden worden van het grootste belang. Mogen ze vruchtbaar worden gebruikt.