'Als New York failliet is, valt de dollar ook niet'

Binnen de EU is er kritiek op Slowakije, dat niet bijdraagt aan hulp voor Griekenland. De Slowaakse minister van Financiën reageert: „Al die betalingen dienen westerse banken.”

Ooit had Ivan Miklos, de economische goeroe van Slowakije, veel vrienden in Europa. De wijze waarop hij tussen 1998 en 2006, onder meer als minister van Financiën, zijn land uit het slop trok, boezemde ontzag in. Na een intermezzo van vier jaar, waarin Slowakije geleid werd door de populistische Robert Fico, is Miklos terug op zijn oude stek, maar het ontzag heeft plaatsgemaakt voor ergernis.

De recente weigering van Slowakije om bij te dragen aan een hulppakket voor Griekenland wordt asociaal gevonden, temeer daar de vorige regering al met de noodlening had ingestemd. Volgens een uitgelekt memo zou Jean-Claude Trichet, president van de Europese Centrale Bank (ECB), er spijt van hebben Slowakije ooit te hebben toegelaten. Er wordt gedreigd: bij de onderhandelingen over de volgende begrotingsronde hoeft Miklos niet te rekenen op presentjes.

Miklos ergert zich aan de kritiek. Zijn argumenten om Griekenland niet te helpen, zegt hij tijdens een gesprek op zijn ministerie in Bratislava, zijn sterk. De EU houdt zichzelf voor de gek. „Die bedekt oude schulden met nieuwe en hoopt dat alles goed komt.”

Uw argumenten kunnen kloppen, maar uw voorganger zei al ‘ja’.

„Als oppositie waren we al tegen de Griekse lening. Dat werd toen gezien als politieke marketing, maar dat was het niet. Het gaat er niet alleen om dat Slowakije armer is dan Griekenland. Het gaat om respect voor basisprincipes.”

Zoals solidariteit.

„Dat is het punt: dit is geen echte solidariteit. Moeten de armen solidair zijn met de rijken? Moeten belastingbetalers banken helpen die te grote risico’s namen? Al die betalingen dienen in de eerste plaats westerse banken, niet Griekenland.

„In het verleden hebben wij gedaan wat Griekenland ook had moeten doen: hervormen. We hebben banken geherstructureerd, tegen grote kosten, 12 procent van het bbp, opgebracht door de Slowaakse belastingbetaler. En om dan, na al die harde ingrepen, te zeggen dat we nu ook voor de Grieken moeten gaan betalen – dat is niet uit te leggen.”

U hebt wel ingestemd met het nieuwe steunfonds voor de eurozone (EFSF).

„Dat is wat anders. In de Griekse kwestie draaide het om geld, hier en nu, het EFSF is een systeem van garanties, waarover ik overigens ook niet te spreken ben. We zitten in het fonds voor een bedrag dat vier keer zo groot is als dat van Luxemburg, waarvan de financiële sector twintig keer groter is dan de Slowaakse.”

U had consequent weer ‘nee’ moeten zeggen.

„Iedereen wilde het fonds graag. En het is niet zo dat er zomaar een beroep op kan worden gedaan. Voor het verlenen van steun is unanimiteit vereist.”

Hoe kan het dat Slowakije zo slecht heeft onderhandeld?

Onze vorige premier, Robert Fico, zei in Brussel altijd overal ‘ja’ tegen, maar thuis zei hij iets heel anders. Fico heeft in het parlement ook niet voor de Griekse noodlening gestemd, zoals je zou mogen verwachten.”

Wat doet de Europese Unie volgens u verkeerd?

„Strikte handhaving van regels is niet genoeg. Landen moeten begrijpen dat begrotingsdiscipline in hun eigen belang is. Wij gaan die nu vastleggen in de grondwet. Als een land zondigt, moet het gewoon failliet kunnen gaan. Banken die riskante dingen doen, moeten de rekening betalen. Normale, gezonde principes kortom. De EU bedekt oude schulden met nieuwe en hoopt dat alles weer goed komt.

„Letland had ook enorme problemen en heeft stevig gesneden in salarissen en pensioenen. Het argument dat Griekenland anders is, gaat er bij mij niet in. Omdat de eurozone in gevaar dreigt te komen, hoor je dan, maar is dat wel zo? Als New York failliet gaat, valt de dollar ook niet. Ik hoor te weinig echte argumenten.”

Er is een verschil tussen gelijk hebben en gelijk krijgen. U hebt weinig bondgenoten.

„Duitsland zit op dezelfde lijn. Mijn invloed is klein. Ik kan Slowakije alleen maar weerbaar maken voor toekomstig noodweer.”

    • Stéphane Alonso