Wakker worden met John Legend

John Legend, bekend van commerciële soul, maakte met The Roots een van de beste platen van het jaar, met protestsongs uit de jaren ‘60 en ‘70. „De teksten van toen zijn nog altijd relevant.”

John Legend met The Roots, rechtsachter drummer Ahmir ?uestlove

De Amerikaanse soulzanger John Legend (32) wandelt opgetogen door de hotelsuite. Hij ontving namelijk een persoonlijke e-mail van soullegende Bill Withers. Die schreef dat hij de versie van zijn door Legend en The Roots opgenomen I Can’t Write Left Handed heel mooi vond. „Bill Withers bedankt óns”, zegt Legend. „Ik loop al de hele dag rond met een grote lach op mijn gezicht.”

Op de cd Wake Up! willen John Legend en The Roots met funky soul protestsongs uit de jaren ’60 en ’70 wakker schudden. Het nummer I Can’t Write Left Handed van Bill Withers vertelt het verhaal van een gewonde soldaat in de Vietnamoorlog. Een nog steeds relevant thema, legt de Amerikaanse zanger deze middag in Amsterdam uit. ,,Het nummers gaat over de pijn die een soldaat voelt die gehandicapt terugkomt uit de oorlog. Ik heb me altijd afgevraagd waarom Amerika oorlog voert terwijl we ons als een vredelievend land beschouwen. Bij dit nummer denk ik altijd aan de soldaten die de bevelen van de politici uitvoeren en hun leven in de waagschaal stellen.”

Het album Wake Up! dat John Legend uitbracht met de funk-, soul- en hiphopgroep The Roots is een ode aan het Nieuwe Amerika van Barack Obama. Er gaat ook optimisme van uit. Onder de elf nummers klinken onder meer Marvin Gaye’s Wholly Holy, Little Ghetto Boy van Donny Hathaway en het obscuurdere Hang on in There van Mike James Kirkland. Met Roots-drummer en producer Ahmir ?uestlove, de muzikant met een aanzienlijke afrocoupe als handelsmerk, deelt Legend zijn maatschappelijke zorgen en engagement. Geschreven en opgenomen in de verkiezingstijd, de zomer van 2008, is Wake Up! bewust een album-met-boodschap geworden.

„In die campagnetijd voelden wij ons heel bezorgd”, zegt Legend. „Ons eerste idee was een coole optimistische soundtrack te schrijven. Maar er was zo’n vonk, en onze de behoefte uit te dragen wat iedereen toen voelde – de pijn, de vrees voor oorlog, rassenconflicten – groeide. Bizar is dat de thema’s van de zwarte artiesten van veertig jaar geleden er nu nog steeds toe doen. We konden veel paralellen trekken. Het zijn tijdloze teksten die bol staan van hoop en opwinding, ze hadden net geschreven kunnen zijn.”

Komend weekend geeft John Legend twee shows met The Roots in Londen. Maandag treden ze op in Amsterdam. Het zijn hun enige Europese shows. De ‘behind the scenes’-video die uitkwam bij deze cd geeft een idee hoe dat live kan gaan klinken. Legend is er vooral zingend achter de piano in te zien, warm en organisch jammend met de Rootsleden op gitaar, bas, keyboard, drums en rapper Black Thought. Zanger en pianist Legend toont zich veel meer muzikant dan in zijn commerciële soulrepertoire waarin hij, schurkend tegen mooie meisjes, zingt over romantische ontmoetingen.

„Ja ik vind het te gek om met die band te spelen”, reageert hij. „Ik doe dat eigenlijk te weinig op mijn studioalbums. The Roots hebben samen zo’n sterke chemie, het is heerlijk om daar deel van uit te maken, en zo het beste in elkaar boven te halen.”

En wat bracht dat in hem, als zanger, naar boven? ,,Passie! Deze songs lenen zich voor een ruige soulvolle uitvoering. Ik maak duidelijk andere keuzes en laat mijn stem wat kraken. Een dergelijke rauwere stijl beheerste ik wel al, maar ik heb dat nooit op mijn albums laten horen. Die zijn normaliter wat meer gepolijst.”

Gaat hij deze koers dan blijven volgen? ,,Ach”, grijnst de zanger. „Ik houd ook erg van mooi afgewerkte nummers, die perfect zijn opgenomen. Dit repertoire heeft echter iets urgents en directs. Dat doet me verlangen naar meer. En dat het dus rauwer mocht, juist met hier en daar een foutje, maakt het heel authentiek.”

Er zijn nummers die trouw blijven aan het origineel. Andere werden gemoderniseerd, zoals I Can’t Write Left Handed dat een levendige, door jazz beïnvloedde jam bevat. „Voor de opnames hadden we al een stuk of twintig shows samen gedaan. De nummers ontwikkelden zich op die manier. Binnen de songbasis ontstond wat ruimte voor improvisatie. Leuk en onvoorspelbaar.” Toch blijft Legend graag werken binnen popstructuren. „Ik weet weinig van jazz af, maar voor musici die met oneindige franje alleen voor zichzelf spelen heb ik niet genoeg geduld.”

Hij roemt The Roots om hun veelzijdigheid. De zanger, die zelf ooit in het zadel is geholpen door rapper Kanye West, vergaapte zich aan „het palet aan kennis en talent” van de musici. „Vanuit hiphop komen ze terecht bij funk, soul en rock. Dummer ?uestlove is een groot muziekverzamelaar, hij is breed beïnvloed. Die kennis kwam erg van pas toen we liedjes selecteerden voor dit album.”

Het ging ?Uestlove juist om ‘ruwe diamantjes’. Hij kwam met veel onbekende liedjes aan en elimineerde de hits van die tijd. Aan de andere kant, legt Legend uit, moesten het ook veel nummers zijn die de hiphopgeneratie zou herkennen uit samples. Zo is Little Ghetto Boy gesampled door Dr Dre en Hard Times door Tribe Called Quest.

Het enige nummer van Legend op het album is Shine. Het was aanvankelijk de soundtrack bij een documentaire over de povere onderwijskwaliteit in Amerika. ,,Het gaat over kinderen in arme wijken die een loterij moeten winnen om naar een behoorlijke school te kunnen. Het is erg tragisch. Ik heb een nummer gemaakt over hun dromen, met piano en violen. Voor dit album is het opnieuw opgenomen, in een soort Stevie Wonder vroege jaren zeventig stijl, met meer synthesizers en gitaren.”

In zijn enthousiasme voert hij de luisteraar mee naar zijn jeugd. „De nummers doen me denken aan de tijd dat ik als jongetje piano leerde spelen van mijn oma en leerde zingen in de kerk. Energieke soulvolle, gepassioneerde gospel vormt echt de basis van mijn muziek. Naast de Philly-soul en Motown, die mijn vader thuis draaide. De klanken laten me zweven door de tijd.”

John Legend & The Roots treden op 29/11, Heineken Music Hall, Amsterdam