Ik sta op om het tij te keren

Mariska Orbán is nog maar net hoofdredacteur van het Katholiek Nieuwsblad.

Haar open anti-abortusbrief aan een VVD-Kamerlid bracht Orbán meteen in het nieuws.

Wat bezielt haar hoofdredacteur te worden van het Katholiek Nieuwsblad? Zij is jong, hip, ambitieus. Het blad heeft vooral mannelijke abonnees ouder dan zestig en staat bekend als orthodox. Een wekelijks verschijnende tabloidkrant met 33.000 lezers. En dan nog iets. Hoe komt ze erbij om nog geen maand na haar aanstelling op 1 september een abortusrel te veroorzaken?

Die rel, daar gaat het als eerste over, op het kantoor van Mariska Orbán (33) in de binnenstad van Den Bosch. Hulpbisschop van Roermond monseigneur De Jong stuurde een anti-abortusbrief rond met als bijlage een plastic foetuspoppetje Tweede Kamerlid Jeanine Hennis (VVD) noemde de brief op Twitter walgelijk, verwijzend naar haar meerdere miskramen.

En toen kwam Orbán in actie. Ze wilde een dubbelinterview met De Jong en Hennis over abortus in haar blad. Maar daar had Hennis geen zin in. Dus schreef ze een open brief aan Hennis waarin ze vertelde over het verdriet om haar eigen miskraam en over haar bezwaren tegen abortus.

Nationale verontwaardiging viel haar ten deel. In no time zat ze bij Pauw & Witteman, sprak ze met PowNed, Radio 1, alle kranten. In drie dagen was ze onderwerp van 350.000 tweets. Ze ontving honderd doodsbedreigingen, vijf schriftelijke dreigementen met verkrachting, afbeeldingen van haar gefotoshopt als duivel.

Ze schrok, maar is niet van plan te zwijgen.

Die brief?

„Na mijn eigen miskraam voelde ik sterker dan ooit dat ik tegen abortus ben. Dat wilde ik met Jeanine Hennis delen.”

Kwetsend, zeiden velen.

„Het was nooit mijn bedoeling haar te kwetsen.”

Wat was uw bedoeling dan wel?

„Ik wil dat er een inhoudelijke discussie over abortus gevoerd kan worden. Er ligt zo’n taboe op dat onderwerp. Als ik zeg dat een foetus voor mij een mensje in wording is, ben ik al een fundamentalist. Of mensen denken dat ik terug wil naar de tijd waarin vrouwen niets te vertellen hadden.”

En dat is niet zo?

„Nee. Ik werk zelf vier dagen en heb twee kleine kinderen en een au pair. Ik ben blij dat ik thuis en op het werk heel wat te vertellen heb.”

Maar?

„Ik kan me goed voorstellen dat vrouwen radeloos zijn als een zwangerschap niet uitkomt. Ik wil alleen zeggen: ‘Is abortus wel de oplossing. Is het niet een probleem erbij?’ Een op de vijf vrouwen wordt depressief na een abortus. Ik wil niet met het vingertje wijzen. Ik wil wel dat we in Nederland nadenken over andere oplossingen.”

Heeft uw brief het gewenste effect gehad?

„Mijn angst is dat ik het taboe om te praten over abortus juist heb vergroot. Ik heb de brief aan dertig mensen laten lezen voor ik hem op de site zette. Blijkbaar was dat niet genoeg. Een volgende keer zal ik nóg beter nadenken voor ik iets doe. Maar ik blijf dingen aan de kaak stellen. Op dit moment vinden wereldwijd een miljard katholieken iets moois bij de Kerk. Ik hoef me niet te schamen daarbij te horen.”

Wat vindt u zelf bij de Katholieke Kerk?

„In de Bijbel vind ik prachtige verhalen die elke keer weer mijn hart openen. Ik vind er waardes als ‘elkaar liefhebben’ en ‘voor elkaar zorgen’. Mijn geloof sterkt mij. Toen heel Nederland over me heen leek te vallen, heb ik gebeden. Ik heb gezegd dat het me speet als ik iemand had gekwetst. Ik heb om hulp gevraagd. Mijn geloof zorgt dat ik diep geworteld ben. Dan kun je als hoge boom ook veel wind vangen.”

En u wilt een hoge boom zijn?

„De Kerk staat onder druk. Keer op keer is zij negatief in het nieuws. Maar over de mooie kanten van de katholieke traditie wordt nauwelijks gesproken. Dat ben ik zat. Daarom dacht ik: ‘Ik sta op om het tij te keren. Ik zet mijn journalistieke talent in om dat te doen.’”

Dus werd u hoofdredacteur van het Katholiek Nieuwsblad.

„Precies. Ik geloof dat we elkaar en het geloof op het moment keihard nodig hebben. Veel mensen zijn niet goed geworteld en waaien om. Dan gaan ze vluchtig op yoga of storten zich op mindfulness. En vervolgens beginnen ze weer een nieuw zingevingsprojectje. Het katholieke geloof kent een 2.000 jaar oude traditie. Vast staat dat mensen er een duurzame relatie mee kunnen aangaan. Het is daarom toch niet zo gek om ook dat eens te proberen.”

U klinkt als een missionaris.

„Ik heb ook een missie. Ik wil mensen – via een medium, niet via de Kerk – laten weten dat een katholieke manier van leven kan leiden tot een duurzamer relatie met de aarde, de mensen om je heen, met jezelf.”

Leg uit?

„De samenleving van nu is als een goedkoop parfum. Ze ruikt kort, veel te sterk. Ze is vluchtig en verlangt naar snelle beloning. Als tegenhanger van dat vluchtige hebben we verdieping nodig. Ik vind die bij de Katholieke Kerk in de leer van Jezus.”

Hoe dan?

„Ik zie aan mijn kinderen dat het geloof ze verrijkt en versterkt. Laatst maakte mijn dochter van vier een kruisje op het hoofd van mijn zoontje van twee en zei: ‘Dat Jezus een goede vriend van jou mag worden.’ Een andere keer stuurde ik mijn dochter voor straf naar haar kamer. En toen ik naar boven liep om te gluren wat ze deed, zag ik dat ze zat te bidden.”

Het geloof is iets om op terug te vallen?

„Voor mij wel. Maar ik ben niet roomser dan de paus, hoor. Laatst zag ik een juwelier. Nou, daar ga ik dan heel onduurzaam tekeer. Ik ben dol op mooie dingen kopen, zoals je ziet. Ik zou wat dat betreft best iets minder verleidbaar willen zijn. Of denk aan Twitter. Dat kan best verslavend zijn, merk ik. Dan zit ik een stuk te tikken en kijk ik steeds even of ik een tweet heb. Dat vluchtige gaat aan mij heus niet voorbij.”

Waarmee u wilt zeggen?

„In theorie ligt de lat voor katholieken erg hoog: onthouding tot het huwelijk en daarna trouw blijven. De praktijk is vaak anders, dat ziet ook de paus. In het nieuwe interviewboek Light of the World laat de paus zich van een warme, barmhartige kant zien. Hij roept katholieken op mensen tegen aids te beschermen en mensen met aids te helpen. Op naar een katholicisme van deze tijd.”

„Ik wil internet niet afschaffen, ofzo. Ik geloof dat een katholieke levenswijze een aanvulling kan zijn op ons hectische bestaan. Dat de schatkamer van de Katholieke Kerk een mooie plek is om rust en ware liefde te vinden. Zelfs als je twittert en graag parels draagt. En zonder dat ik denk dat alle vrouwen als maagd het huwelijk in moeten. ”

En het onderwerp abortus laat u nu maar even rusten?

„Nee joh. Ik ga samen met monseigneur De Jong een boekje maken over abortus. We willen daarin gynaecologen en huisartsen aan het woord laten. En persoonlijke verhalen van vrouwen optekenen. De bedoeling is ook de andere kant te laten zien. Dat abortus juist een probleem erbij kan betekenen. Tegen de wind in.”