Iggy, wat heb je met die palm gedaan?

In Hilversum is een expositie gewijd aan poptelevisie, van Toppop tot De Top 2000 Quiz. Pop-tv is ingehaald door internet, maar een minuut in DWDD is nog altijd van levensbelang.

The Golden Earring in Toppop ten tijde van hun wereldhit Radar Love (1973). Foto's Beeld en Geluid

Wat doet een popliefhebber die wil weten hoe hoog het duet Zing voor me van Lange Frans en Thé Lau staat in de download-top-10? Hij kijkt op iTunes en hij zoekt vervolgens het filmpje erbij op Youtube.

Vroeger… vroeger moest je een week wachten tot Toppop op televisie voorbij kwam. Toppop (1970-1988), dat was de immer opgewekte Ad Visser met zijn grote brillen; Toppop was zes miljoen kijkers. Toppop was woesteling Iggy Pop die een decoratieve palmplant sloopte en daarvoor een rekening van de AVRO kreeg nagezonden; Toppop was het showballet van Penney de Jager dat een vrije dans verzorgde op Cokane in my Brain en andere liedjes waarbij geen ander beeld voorhanden was. Toppop was een show op basis van de hitparade waarin de artiesten zelf hun liedje kwamen playbacken. Of het nu Nederlandse zangers waren, Herman Brood met Saturday Night, of wereldberoemde artiesten als The Jacksons.

Toppop ging ten onder omdat Ad Visser wilde stoppen, uit terechte vrees voor het Swiebertje-effect. En omdat de charme van de show werd verstoord doordat de artiesten niet meer kwamen en liever een videoclip opstuurde. Het allerlaatste optreden in de laatste uitzending was een ‘tip’: Josephine van Chris Rea. Terwijl hij zijn gevoelige ballade zong, barstte rond hem het afscheidsfeest los met rook en vuurwerk en champagne. Chris Rea playbackte stug door, keek recht in de camera en trok heel subtiel zijn wenkbrauw op. Alsof hij zei: op welk personeelsfeestje ben ik nu weer beland?

Je had ook Countdown, maar dat was lang zo leuk niet. Bij Countdown denk je toch aan The Final Countdown, The Eye of the Tiger en andere slome rock uit de sombere jaren tachtig, met kille, goedkope synthesizers en bot beukende drums. MTV kwam op: louter videoclips, bijna geen show meer eromheen. TMF, de Nederlandse evenknie, volgde. Maar MTV doet allang niet meer alleen clips, en TMF verdwijnt binnenkort achter de decoder. Zoals de videoclip Toppop doodde, zo doodde internet de poptelevisie.

Popartiesten dromen nu van hun één minuut van faam in de praatshow De Wereld Draait Door. Lucky Fonz III, Miss Montreal; zo’n optreden voor een miljoen miljoen kijkers kan nog altijd een carrière maken. Poptelevisie is terug bij af want zo begon het: een popliedje als intermezzo van een praatprogramma.

Het archief van Toppop is sindsdien eindeloos hergebruikt in de carrousel der nostalgie. In de quiz Toppop Yeah, in Popquiz a Go Go en in de vele uren radio en tv rondom de Top 2000. Waarom heeft Toppop nog steeds zo’n faam? Omdat in die vrolijke show de glitterrock, de disco en andere extravagante modes uit de jaren zeventig zo lekker mengde met de Hollandse lulligheid. En omdat de jeugd die opgroeide met Toppop nu de macht heeft, en de koopkracht. Populaire shows als de Top 2000 Quiz drijven grotendeels op jeugdsentiment: Samen met Leo Blokhuis en Matthijs van Nieuwkerk kunnen de veertigers nog één keer terugdromen naar hun jeugd, naar de Toppoptijd. Naar Debbie Harry (Blondie) die langskwam, kauwgomkauwend en slechts gekleed in een lang T-shirt.