Galeries lijden onder recessie

Nederlandse galeries hebben veel last van de economische crisis. De omzet van de branche is van 2008 op 2009 teruggelopen met 15 procent, tot circa 120 miljoen euro, exclusief btw. Dat blijkt uit een vanochtend gepresenteerd onderzoek van bureau EIM in opdracht van de Nederlandse Galerie Associatie (NGA). In de periode 2005-2008 steeg de omzet nog met 40 procent.

De onderzoekers verwachten dit jaar een stabilisatie van de omzet, maar de brancheorganisatie is daar niet gerust op, omdat de btw-verhoging die het kabinet wil doorvoeren in de kunstsector ook een negatief effect zal hebben op de handel in kunst. Bij Loek Hermans, de voorzitter van MKB Nederland, die het onderzoek vanochtend in Den Haag in ontvangst nam, drong de NGA erop aan in de Eerste Kamer actief te lobbyen tegen de btw-plannen, omdat daar in december het definitieve besluit over de btw zal worden genomen.

Er zijn in Nederland naar schatting 555 galeries die hedendaagse kunst verkopen. Daarvan zijn er 165 aangesloten bij de NGA. De gemiddelde omzet van NGA-leden bedroeg vorig jaar 375.000 euro, die van niet-leden ongeveer 150.000 euro. Volgens galeriehouders bezuinigde vooral ‘de gewone consument’ op kunstaankopen, in tegenstelling tot particuliere verzamelaars. Overheden en musea lieten zich het minst door de recessie leiden.

Het aantal galerieondernemingen is tussen 2006 en 2010 iets afgenomen: vier jaar geleden telde Nederland 580 galeries. Wel is de werkgelegenheid flink toegenomen. In januari dit jaar werkten in de galeriebranche ruim 1.300 personen, bijna driehonderd meer dan in 2006.

De NGA heeft ook onderzoek laten doen naar de doelgroep van de galeries, de mensen die kunst kopen. Er werden 326 mensen ondervraagd, van wie 40 procent verzamelaars, die werkten aan de opbouw van een collectie. Een derde van de ondervraagden zei de afgelopen jaren minder kunst te hebben gekocht, meestal in verband met de recessie.

Gemiddeld ontvangt een galerie slechts vijftig bezoekers per week. Voor galeries is de deelname aan kunstbeurzen dan ook belangrijker geworden om kunst te verkopen. In 2009 nam 45 procent van de galeries deel aan een of meer beurzen, tegen 34 procent in 2005.

Positief nieuws voor de galeries is dat internet geen bedreiging vormt. Kunst wordt nog altijd voornamelijk verkocht via galeries, beurzen en direct in de ateliers.