Fluit repareren, dus minder eten

Holly Grants verhaal zou een vrolijk studentenverhaal kunnen zijn.

Maar boven het hoofd van de studente muziek hangt een schuld van bijna 25.000 pond.

Holly Grant is een gewone student. Ze wil het even gezegd hebben: zoals zij zijn er tienduizenden Britse studenten. En net zoals zij, zijn de Britse studenten boos. Heel boos.

In zeker acht steden, waaronder Birmingham, Essex en Bristol, werden gisteren universiteitsgebouwen bezet. Hier en daar raakten studenten slaags met de politie.

De regering-Cameron wil het collegegeld, nu 3.290 pond per jaar, verhogen. Vanaf 2012 mogen universiteiten zelf bepalen hoe hoog het bedrag wordt. Dat kan bij sommige universiteiten oplopen tot 9.000 pond (ruim 10.000 euro) per jaar, zo wordt verwacht. De studentenaantallen zijn de afgelopen jaar te snel gegroeid om de universiteiten nog voor een lager bedrag te kunnen bekostigen. Intussen wordt het budget voor hoger onderwijs in het kader van de bezuinigingen de komende vier jaar gekort met 40 procent.

Gisteren bleven studenten in het hele land daarom weg bij college. Ze hadden in zeker zeven steden demonstraties en sit-ins georganiseerd. In Londen kwam het tot een treffen met de politie. Ten minste twee agenten raakten gewond.

Twee weken geleden gingen ook al naar schatting 52.000 studenten en docenten de straat op. En ook dat protest liep uit de hand, toen een kleine groep met geweld het hoofdkantoor van de conservatieve partij bezette. Jammer, zegt Holly, want het betekende dat de boodschap van de demonstratie werd genegeerd.

Holly deed gisteren wel mee met de staking. Niet voor haarzelf, zij zal in 2012 zijn afgestudeerd. Maar haar zusje Poppy en twee halfbroers, die nog in Hertfortshire op school zitten, willen misschien ook naar een goede universiteit. „Het gaat om het principe. Toegang tot hoger onderwijs moet, áls je talent hebt en als je intelligent bent, voor iedereen mogelijk zijn. Mijn collegegeld kunnen mijn ouders al niet betalen, 9.000 pond per jaar is onmogelijk.”

Ze vertelt gepassioneerd over haar studie muziek aan King’s College, dat in ranglijsten altijd in de top-25 van beste universiteiten van het Verenigd Koninkrijk staat. Tien Nobelprijswinnaars studeerden er. Holly (21) is fluitist, wil graag orkestlid worden óf in een kamermuziekensemble spelen. „En omdat musici niet al te veel verdienen, doe ik nu ook een lerarenopleiding om muziekles te geven”, zegt ze bescheiden.

Ze woont in het zuiden van de stad met twee vriendinnen, heeft een vriendje, wordt gegroet door medestudenten als we de common room van de muziekfaculteit binnenlopen, en moet na het gesprek snel weer studeren. Binnenkort mag ze auditie doen aan de Royal Academy of Music, een prestigieuze conservatoriumopleiding. Haar tas zit volgepropt met muziek, boeken, boterhammen en haar instrument.

Holly’s verhaal zou een vrolijk studentenverhaal kunnen zijn. Maar boven haar hoofd hangt een schuld van bijna 25.000 pond, die moet worden afbetaald zodra ze een baan heeft gevonden. Ze rekent voor: 3.290 pond collegegeld (maal drie jaar studeren), 5.000 pond per jaar studietoelage (maal drie). Haar ouders verdienen niet genoeg om de studie te kunnen betalen, dan wel bij te springen.

„Op school moedigden ze me aan naar de universiteit te gaan. Ik zat op een gewone openbare school, en het was bijzonder om te gaan studeren. Vergooi je talent niet, werd er gezegd. Ik had hoge cijfers. Maar niemand die me vertelde dat als je eenmaal bent afgestudeerd je de rest van je leven bezig bent met afbetalen.”

„Als ik het wel had geweten, was ik denk ik nog steeds gaan studeren. Ik zou niet weten wat ik anders had moeten worden. En ik ben blij dat ik hier mag zijn.”

Naast het collegegeld en de toelage krijgt ze twee beurzen die ze niet hoeft terug te betalen: 2.500 pond per jaar van de regering en 1.250 pond per jaar van King’s College. Ze houdt 168 pond per week over.

Alles gaat op aan huur en levensonderhoud. En niet dat Holly geld over de balk smijt. „Ik denk dat ik 15 pond per week aan boodschappen besteed, alles is van het huismerk of afgeprijsd. Eerst woonde ik met zes vriendinnen in Hampstead, op driekwartier van de universiteit. Dat was 120 pond huur per week plus nog eens 18 pond per week aan reiskosten. Nu woon ik dichterbij, voor 107 pond per week.”

Haar kamer is klein. De keuken zou in makelaarstermen optimistisch beschreven worden als een kombuis. Kleren vraagt ze voor haar verjaardag. Uitgaan is moeilijk. „Zelfs hier, bij de bar van de Student Union, zijn de prijzen omhoog gegaan. Een biertje kost nu 2,50 pond, een wodka-cola 4 pond.”

Ze klaagt niet. Ze werkt als receptioniste bij de universiteit, zeven uur per week à 5,95 pond per uur. Een baan met meer uren kan niet, want er moet worden gestudeerd. Er moet een essay af van drieduizend woorden over Mozarts invloed, er zijn geschiedeniscolleges en colleges filosofie. Holly volgt een masterclass, speelde tot voor kort in het orkest bij een uitvoering van West Side Story, en zit in een kwartet, waarvoor ook moet worden gerepeteerd. Daarnaast probeert ze elke dag drie uur te studeren, en volgt ze extra dwarsfluitlessen bij een bijzonder hoogleraar aan de Royal Academy of Music.

„Ik maak me grote zorgen. Laatst was mijn dwarsfluit kapot, dat kostte me 117 pond. Dat was stressvol, joh.” „En eigenlijk”, verzucht ze, moet ik een nieuwe hebben.” Ze vertelt dat de auditie aan de Royal Academy of Music 85 pond kost. Maar ja, ze gaat zeker. Afgestudeerde vrienden hebben het helemaal moeilijk: de meesten zijn werkloos, en er is er een die een stage doet. „Onbetaald. Maar ze moet nog wel haar huur enzo betalen.”

Haar vriendje heeft het makkelijker. Hij is schuldenvrij omdat zijn ouders alles betalen. „Zijn vader is bankier. Maar zelfs die noemt het oneerlijk voor mensen zoals ik.”

Ze voelt zich bedrogen door de Liberaal-Democraten, die samen met de Conservatieven de regering vormen. Vicepremier Nick Clegg tekende, net als veel partijgenoten, tijdens de verkiezingscampagne in mei een petitie tegen verhoging van collegegelden, en dat was een van de redenen waarom Holly op hem stemde. Nu zegt Clegg dat dit in een tijd van bezuinigingen onrealistisch is.

Hij noemt de nieuwe regeling eerlijk. Want het collegegeld en de toelages hoeven pas na het afstuderen te worden terugbetaald in een percentage dat afhankelijk wordt gemaakt van het salaris. Wie minder dan 21.000 pond per jaar verdient, hoeft niets terug te betalen. Daarboven geldt dat hoe meer er wordt verdiend, hoe meer er moet worden terugbetaald.

„In mijn geval zou het betekenen dat ik een schuld van 50.000 pond zou hebben. Tsja.” Holly haalt haar schouders op. „Zo’n enorm bedrag wil je gewoon niet boven je hoofd hebben hangen.”

Eigenlijk wil ze haar zusje vertellen hoe moeilijk het is. Maar haar moeder houdt haar tegen. Die zegt ‘laat Poppy ook haar eigen keuze kunnen maken’.