'Europese Commissie, pak Google aan'

Het Europees Parlement nam vandaag een resolutie aan ter bescherming van de publieke omroep. Google zou moeten gaan betalen voor nieuws van derden.

Ivo Belet (CVP) FOTO: Europees Parlement

De publieke omroep moet worden verdedigd als een van de belangrijke Europese waarden, zoals mensenrechten of democratie dat ook zijn, vindt het Europees Parlement. Daarnaast moeten uitgevers en publieke en commerciële omroepen onderling gaan samenwerken en inzien dat de echte bedreiging voor hun toekomst komt van zoekmachines als Google, die geld verdienen met het overnemen van hun aanbod.

Dat is de strekking van een resolutie die het Europees Parlement vanmorgen heeft aangenomen. De resolutie bevat een reeks aanbevelingen om ervoor te zorgen dat alle Europese burgers verzekerd blijven van een gevarieerd aanbod van informatie.

Het initiatief hiervoor is genomen door de Vlaamse EuroparlementariëR Ivo Belet, christen-democraat. Hij maakt zich grote zorgen over de beschikbaarheid van goede en onafhankelijke informatie en schreef het rapport dat de basis vormt voor de resolutie. Een centrale gedachte daarin: steun en bescherm de publieke omroep als een betrouwbaar baken in snel veranderende tijden. In een gesprek vlak voor de stemming zegt Belet: „In veel Oost-Europese landen is dat een acuut probleem. Publieke zenders lijden daar onder toenemende politieke inmenging en gebrek aan overheidsgeld. In landen als Hongarije, Slowakije en de Baltische landen staat de geloofwaardigheid van de publieke omroep zwaar onder druk. Maar ook de besparingen waartoe veel West-Europese landen zich genoodzaakt zien, creëren problemen.”

U wilt dat landen worden gehouden aan de internationale afspraken die ze hierover hebben gemaakt.

„Die gaan over fundamentele principes zoals diversiteit en vrijwaring van politieke inmenging. De standaard daarvoor is duidelijk. De Europese Commissie zou alle landen eens moeten doorlichten. Het is vervelend aan de schandpaal genageld te worden omdat er te weinig pluralisme is.”

U verdedigt het Europese duale systeem, met naast commerciële partijen een sterke publieke omroep, die een voortrekkersrol heeft op het gebied van digitale media. Is dat niet conservatief, in een snel veranderd medialandschap?

„Ja. Maar we weten wat we hebben. Het huidige systeem garandeert de pluriformiteit, de vrijheid van meningsuiting en algemene toegankelijkheid. Zeker, in ieder land is de situatie anders. Mediabeleid is een nationale zaak, en ik wil niet zeggen dat er overal meer geld naar de publieke omroep moet. Maar in sommige landen staat hun voortbestaan op het spel.”

U vindt ook dat we discussiëren over de verkeerde thema’s. Het debat in West-Europa gaat vooral over wat de publieke omroep niet zou mogen doen.

„Dat zijn gevechten uit het verleden. Als je het hebt over goede, pluriforme informatie, kun je toch niet zeggen dat de NOS de vijand is van de Volkskrant of NRC? Er is kritiek dat de publieke omroep te veel doet op het gebied van digitale media. Draai het eens om en denk alle initiatieven weg. Wat voor winst zou dat betekenen voor de pers? Ik denk niets, of nauwelijks iets. Het echte probleem is dat internetaanbieders en zoekmachines als Google geld verdienen met wat andere media doen. De uitgever van Het Laatste Nieuws, een van de grootste kranten van Vlaanderen, rekende het laatst voor. De gedrukte krant kost een euro. Dan moet de digitale versie een stuk goedkoper zijn. Maar als je die op iPad wilt aanbieden, vraagt Apple er ook weer geld voor, net als je internetprovider. Wat blijft er dan nog over? Google gaat nu aan de haal met meer dan 50 procent van de advertentie-inkomsten op internet. Daarom staat in de resolutie dat de Europese Commissie regels moet opstellen zodat zoekrobots als Google in de toekomst een faire prijs betalen voor het nieuws dat ze aanbieden. Anders wordt het een slachting.”