Een gevecht Bush-Palin hangt in de lucht

De huidige hype rond Sarah Palin lijkt sterk op de opkomst van Obama in 2006. Zoals hij het tegen de Clintons moest opnemen, zo moet Palin afrekenen met de familie Bush.

ELY, NV - OCTOBER 19: Tea Party supporters stand beside a cut-out of Sarah Palin while attending a rally for the Tea Party Express national tour which kicked off yesterday with a rally in Reno on October 19, 2010 in Ely, Nevada. The tour, part of an initiative to get conservatives elected to the House and Senate, will move across country and conclude on November 1, 2010 in Concord, New Hampshire the day before the contentious Mid-Term elections. Spencer Platt/Getty Images/AFP == FOR NEWSPAPERS, INTERNET, TELCOS & TELEVISION USE ONLY == AFP

Palinmania grijpt om zich heen in de VS – en de gelijkenis met de laatste maanden van 2006 is frappant. Democraten hadden tussentijdse verkiezingen gewonnen, het land wilde een nieuw begin. Elke stap van de jonge senator Barack Obama werd behandeld als wereldnieuws. Hij promootte zijn tweede boek, overal reikten de rijen tot op de stoep. Er was bijna obsessieve belangstelling voor zijn gezin. Obamamania overweldigde iedereen en het partij-establishment – de ‘Clintonites’ – wist er zich geen raad mee.

Hetzelfde gebeurt nu met de Republikeinen en Sarah Palin. Sinds de partij de Congresverkiezingen won is Palinmania een onstuitbaar fenomeen. De ex-gouverneur van Alaska is permanent in het (show)nieuws, ze heeft met Sarah Palin’s Alaska een eigen realityshow, en deze week kwam haar tweede boek uit. Haar aanhang op Twitter (312.000 volgers) en Facebook (2,4 miljoen) blijft groeien. Het Republikeinse establishment wordt almaar nerveuzer.

„Ik denk dat Mitt Romney [ex-gouverneur van Massachusetts, red.] een goede president zou zijn. Een zeer goede president”, zei George Bush sr., zelf president in 1989-1993, deze week op de televisie. Het was het zoveelste signaal dat de gevestigde orde niets ziet in een presidentiële kandidatuur van Palin.

Zoals de Clintons in 2006 de Democraten domineerden, zo voert de familie Bush nu de boventoon bij de Republikeinen. Het heeft iets van een dynastie: er zijn Bush sr. en Bush jr., en er is Jeb Bush, de succesvolle ex-gouverneur van Florida – alle drie spelen op de achtergrond een rol.

Oud-Bush-medewerkers bezetten cruciale posities. Ex-strateeg Karl Rove heeft zich opgewerkt tot voornaamste fondsenwerver van de partij. Ex-speechschrijver van Bush jr. Michael Gerson schrijft een invloedrijke column in The Washington Post. Niet toevallig laten beiden zich sceptisch uit over Palin. Rove zegt te betwijfelen of zij „de ernst” voor het presidentschap heeft, Gerson laakt haar „wispelturige” keuzes.

Zoals de strijd Clinton-Obama eind 2006 in de lucht hing, zo geldt dat nu voor het gevecht Bush-Palin. Er zijn natuurlijk verschillen. In 2012 zal geen lid van de familie-Bush meedoen – alleen iemand die de goedkeuring van de familie heeft. Naast Romney kunnen dat Mitch Daniels (gouverneur van Indiana, ex-begrotingsdirecteur Bush jr.) en Tim Pawlenty (ex-gouverneur van Minnesota) zijn. Verder wordt latino Marco Rubio uit Florida, net gekozen in de Senaat, nu al in brede kring getipt als de ideale Republikeinse vicepresidentskandidaat in 2012. Rubio leerde het vak van Jeb Bush.

Dat de messen worden geslepen bleek deze week vooral uit een terzijde van Barbara, de vrouw van Bush sr. en in Texas bekend als de koningin van de put-down (kleinering). Ze vertelde over een recente ontmoeting met Palin. „Ik vond haar erg mooi, en ik denk dat ze gelukkig is in Alaska”, zei ze met rollende ogen. „Ik hoop dat ze daar blijft.”

Palin sloeg meteen terug. Ze laakte „mensen met blauw bloed” die „winnaars willen aanwijzen in plaats van de competitie aangaan”. Wayne Slater van de Dallas Morning News, die de familie Bush al twintig jaar volgt, constateerde dat „de ruzie in de partij steeds verder oploopt”.

De frustratie van het establishment is dat Palin onvoldoende werkt aan het probleem dat 60 procent van de bevolking haar ongeschikt vindt voor het presidentschap. Het is Roves voornaamste kritiek op haar realityshow. Ook is het hem een gruwel dat zij puur op instinct werkt: haar Twitter-account is elke dag een avontuur. En gisteren zegde zij op de radio steun toe aan „onze Noord-Koreaanse bondgenoten”; het type verspreking dat tegenstanders hier eindeloos uitspelen.

Naar de maatstaven van Washington huurt zij nauwelijks serieuze adviseurs in. Een recent uitzoekstuk van The New York Times liet zien dat twee belangrijke adviseurs geen politieke ervaring hebben: haar man Todd en Rebecca Mansour uit Los Angeles, tot voor kort scenarioschrijver. Zij begon na 2008 het blog Conservatives4Palin en werd daarom gevraagd te helpen bij het schrijven van Palins eerste boek. Inmiddels is Mansour speechschrijver, internetcoördinator, onderzoeker en manusje-van-alles voor Palin. Het feit dat ze geen ervaring in Washington heeft „verwart mensen”, zegt ze. Mansour was ook degene die dit jaar de Nederlander Joshua Livestro aantrok als Palins adviseur voor Europese zaken.

Het boek dat Palin deze week uitgaf, America by Heart, is een conventioneel Republikeins manifest. Ze prijst Reagan en de Tea Party, de conservatieve volksbeweging, en stelt vragen bij het principe van inkomstenbelasting. Op Europa kijkt ze neer. Ze haalt de Amerikaanse film Juno aan (2007), over een zwanger tienermeisje dat besluit de baby te houden. Zo’n film zou in Europa nooit gemaakt worden, schrijft ze. Daar had het meisje „,in de openingsscène abortus laten plegen, om de volgende vijf kwartier rokend te piekeren over de zin van het leven”, aldus Palin. „Het zou deprimerend en saai zijn geweest.” Livestro, die „pas enkele maanden” voor Palin werkt, zegt niet de hand in deze tekst te hebben gehad. Hij noemt het „mooi geformuleerd”.

Toen de Obamamania aanhield maakte Barack Obama uiteindelijk in februari 2007 bekend dat hij meedeed aan de presidentsverkiezingen. Hij kwam daarmee enkele weken na Hillary Clinton, die besloot haar deelname eerder bekend te maken toen ze wist dat Obama zou meedoen.

Zo’n scenario ligt nu ook voor de hand: het is aan de Bush-factie om zo snel mogelijk een kandidaat te presenteren die Palins kandidatuur minder vanzelfsprekend maakt. Waarschijnlijk zal het niet lang duren voordat in 2011 de eerste Republikein (Romney?) zijn kandidatuur bekendmaakt. De vraag is dan: hoe lang wacht Palin met haar antwoord?