De omroep van Amsterdam wil zes miljoen van de stad

De Amsterdamse omroep AT5 verkeert in financiële nood. „Het nieuws wordt met twaalf man gemaakt, de muizen lopen tussen de medewerkers door.”

Wilfred Takken

Hoewel het Amsterdamse AT5 de bekendste regionale omroep van Nederland is en kweekvijver waaruit veel landelijke televisiemakers voortkomen, is het ook de armste regionale omroep. Volgens bestuurder Melle Daamen is de omroep door een „anorexiabeleid” op sterven na dood. AT5 wil van de gemeente Amsterdam 6 miljoen euro per jaar om te kunnen overleven, maar de gemeente wil eerst weten waarom een fusie met RTV Noord-Holland niet doorging. Vanmiddag is daarover een hoorzitting.

Ton F. van Dijk, die per februari de nieuwe directeur wordt: „De omroep is de belangrijkste nieuwsbron voor Amsterdammers, veel belangrijker dan Het Parool. Wij zijn belangrijk voor de sociale cohesie van de stad, wij zijn het enige medium dat ook Turken, Marokkanen en Surinamers bereikt. Surinamers kijken veel naar AT5. En we zijn belangrijk voor de democratie in de stad: zonder AT5 had de gemeenteraad geen gezicht. Bovendien controleren wij de macht.” Interim-directeur Mark Pier: „We zijn een arme omroep, maar een ijzersterk merk. We hebben 135.000 kijkers per dag en nog eens 700.000 unieke websitebezoekers per maand.”

Hoe arm is de omroep aan de Herengracht? Ton F. van Dijk: „Ik ben enorm geschrokken. Er staan geen camera’s in de studio, omdat die tot voor kort verhuurd was aan Het Gesprek. Het nieuws wordt met twaalf man gemaakt, de muizen lopen tussen de medewerkers door.’’ De gemeenteraad is voor dit jaar bijgesprongen met 7,5 ton extra steun, zodat in ieder geval de salarissen van december konden worden betaald. Wethouder Gehrels wil graag 9,5 ton voor 2011 erbij geven, maar heeft daarvoor steun uit de raad nodig. Nu de gemeente zoveel moet bezuinigen, aarzelt de raad. Gehrels wil nog niet meteen structureel subsidie geven, en ook misschien niet de gevraagde 6 miljoen: „2011 is het jaar van de waarheid, dan moet duidelijk worden wat AT5 gaan doen. Daarna willen we pas beslissen over verdere steun.”

Niet alleen geldgebrek is het probleem, zo schrijven Melle Daamen en Jan Driessen, die de nieuwe Raad van Commissarissen vormen, in een rapport van eind oktober: „We hebben als Commissarissen moeten vaststellen dat het bedrijf jarenlang onvoldoende leiding heeft gehad en dat de noodzakelijke scherpte te lang heeft ontbroken. [...] De arbeidsmoraal is bij sommige groepen van medewerkers laag, het ziekteverzuim de laatste tijd hoog. De overige medewerkers werken snoeihard.”

AT5 wil deze crisis overigens graag zien als een nieuw begin. Met schouwburgdirecteur Melle Daamen en oud tv-journalist Driessen, nu directeur communicatie bij Aegon, heeft de zender in ieder geval twee netwerkers in huis. Bovendien was Ton F. van Dijk een machtig man in Hilversum, als zendercoördinator van Nederland 1 en 2 en directeur programmering bij de Publiek Omroep. Daarvoor was hij al eens hoofdredacteur van AT5.

Vergeleken met soortgelijke omroepen is AT5 arm. De omroep krijgt niet-structureel 3,3 miljoen en heeft 87 mensen in dienst. Het Rotterdamse RTV Rijnmond krijgt bijna 10 miljoen euro subsidie en heeft 103 mensen in dienst. Ook de regionale omroepen van Friesland en Flevoland werken met dergelijke budgetten. Wat AT5 het meest steekt is dat de minder bekende regionale zender RTV Noord-Holland zo ruim in zijn jasje zit: 14 miljoen, 149 werknemers. Deze omroepen worden niet door gemeentes, maar door de provincies ondersteund. Zou provinciale steun een optie zijn voor AT5? Daamen: „We willen zeker praten met de provincie. Maar eerst naar de gemeente. Bovendien: het geld van de provincie gaat al naar RTV Noord-Holland. Dat terwijl eenderde van de Noord-Hollanders in Amsterdam woont, en wij dus ook aanspraak kunnen maken op een provinciale functie.’’ Van Dijk: „We zijn formeel een lokale omroep die in praktijk echter een regionale functie heeft, maar daarvoor niet de middelen krijgt.’’

Al sinds de oprichting in 1992 heeft de omroep geldgebrek. Deel van het probleem is dat de omroep voor tweederde commercieel en voor eenderde publiek is. Mark Pier: „We hebben een omzet van 8 miljoen, vijf miljoen daarvan komt uit reclamegeld en commerciële activiteiten. We zijn nu keihard geraakt door de crisis.” Behalve aan reclames verdient AT5 geld met het maken van bedrijfsfilms en het aanbieden van tv voor gesloten netwerken van bedrijven. De omroep heeft ook gesponsorde programma’s zoals Studio Ajax (Aegon) en de docusoap De Centrale (taxibedrijf TCA).

Van Dijk: „AT5 zou gewoon een publieke omroep moeten zijn. Nu komt tweederde uit eigen middelen, dat zou eenderde moeten zijn. Net als bij de omroepen in Hilversum. Anders is AT5 veel te gevoelig voor economische crises.”