Weg met drama

Jonge Braziliaanse producenten zorgen voor een revolutie op televisie.

Hun nieuwe humoristische, lowbudgetseries verdringen de traditionele telenovela.

In therapie: Natalie Klein speelt zichzelf in de comedy Adorável psicose ('Aanbiddelijke psychose'). Natalia Kleins tv-serie Adorável psicose is gebaseerd op haar blog.

Op de Braziliaanse televisie is een kleine revolutie gaande. In het land van de telenovela, de dagelijkse soap die tientallen miljoenen kijkers trekt, is een jonge generatie televisiemakers opgestaan. Op late tijdstippen op de televisie en op internet worden hun vaak korte humoristische programma’s getoond.

Soms duren ze een kwartier, 20 minuten of 24 minuten. Series van bijvoorbeeld vijf of acht afleveringen, met jonge acteurs. Ironie, zelfspot en satire zijn daarbij de gebruikte ingrediënten. Op dit moment zijn er iets van zeven van die nieuwe series op de nationale buis.

Voor de nieuwe programmakers, twintigers en dertigers, is de traditionele novela passé. De zich herhalende relatiedrama’s, de intriges, de dialogen met de lange stiltes – en dat zes dagen per week en zes maanden lang. Te voorspelbaar, te conservatief.

De telenovela is een instituut, zegt de 25-jarige Natalia Klein, bedenker van de humoristische serie Adorável psicose (letterlijk: Adorabele psychose) en representant van de nieuwe lichting tv-makers. Klein zegt ook: „Maar de jonge generatie groeit tegenwoordig op met kabel-tv. Zo leert zij een andere televisietaal, beïnvloed door de Amerikaanse sitcoms.”

Sinds begin jaren negentig heeft Brazilië pas kabeltelevisie. Nu de middenklasse aan het groeien is en geld heeft voor een abonnement, neemt het bereik echter snel toe.

In Adorável psicose speelt Klein zichzelf, een wat neurotisch, egocentrisch type, dat de kleinste details van haar leven met een therapeut bespreekt. Haar serie is typerend voor de nieuwe golf van humoristische series. De dialogen zijn snel, puntig op zijn Portugees en in gewone spreektaal. Dubbele betekenissen en woordgrappen kleuren de gesprekken en geven er Braziliaans eigenheid aan. Uitgesponnen scènes, zo typerend voor de telenovela, ontbreken.

Klein zegt: „In de Amerikaanse series gaan conversaties vaak vlot. De gesprekken zijn geloofwaardiger, komen natuurlijker over. In het traditionele Braziliaanse drama klinken de dialogen soms nogal kunstmatig.” Zelf zegt zij te zijn beïnvloed door Seinfeld, Woody Allen en Larry David’s Curb your enthusiasm.

De 25-jarige Klein is een lange jonge vrouw met grote ogen. Haar kleding doet een beetje jaren zestig aan. Een groene lakriem combineert ze met een bruin jurkje met rode blokjes, waaronder zwarte laarzen tot haar knieën. Haar tv-serie is gebaseerd op haar blog, dat zij twee jaar geleden begon. Op haar blog schrijft ze met een knipoog over haar dagelijkse beslommeringen. Zij zegt: „Over 20 jaar zal de telenovela niet meer zo populair zijn als vandaag.”

Om een idee te krijgen hoe het nu is: marktleider TV Globo, de ongekroonde koning van de telenovela, zendt vier verschillende soaps per dag uit, vanaf 17.30 uur. Doordeweekse voetbalwedstrijden beginnen steevast na de laatste soap van de dag. En bijna elk restaurant of bar in het land heeft wel een tv, zodat de gasten geen telenovela hoeven te missen tijdens de avondmaaltijd.

Maar volgens Álavaro Campos, een 30-jarige scriptschrijver, is een nieuwe tijd aangebroken. Het barst in Brazilië van de jongeren, zo zegt hij, die televisie willen maken. Omdat ze aanvankelijk moeilijk een voet tussen de deur krijgen, maken ze korte goedkope producties. „Het zijn een beetje nerds zoals ik. Solitaire figuren in de grote stad, beïnvloed door popcultuur, cartoons en series als The Big Bang Theory en Seinfeld”, zegt Campos. „De producties hebben een veelheid van invloeden, maar reflecteren wel onze realiteit.”

In 2007 begon Campos met een serie op een internetkanaal, en sindsdien heeft hij er ook twee geschreven voor de televisie. In zijn eerste, een parodie, wordt het zelfbeeld van de macho jongeman, de succesrijke vrouwenversierder, gedeconstrueerd. Hij zegt: „Braziliaanse jongens zien zichzelf graag als experts met vrouwen, maar in mijn serie zijn het vooral sukkels die lopen te stuntelen.”

Bekijk fragmenten van Adorável psicose op Youtube.