Slagkracht Belgen groter door expertise

België is „het laagste putje van Europa” als het over asielzoekers gaat, zegt de Vlaamse hoogleraar strafrecht Brice De Ruyver. „Alles stroomt naar hier. Ons asielbeleid is eerder on-beleid.”

Maar wie dan als buitenstaander zou denken dat dát de achtergrond is bij de arrestaties in Antwerpen en Brussel – van 9 mensen die worden verdacht van terrorisme en het rekruteren van jihadisten – zit er volgens De Ruyver volledig naast. „Bij de acties van gisteren gaat het om homegrown terrorisme.” Gegroeid in België zelf, bij mensen die er al lang wonen.

Dat er in België de afgelopen jaren vaak aanhoudingen waren van terrorismeverdachten, heeft volgens De Ruyver te maken met de inzet van Belgische inlichtingendiensten, een actieve procureur- generaal, een sterke anti-terrorisme eenheid in Brussel en opsporingsmethoden die sinds een paar jaar zijn toegestaan. „De slagkracht is groter geworden, België zit er al jaren hard bovenop.”

De aangehouden verdachten stonden in België vaak ook weer snel op straat. „Dat is strategie”, zegt De Ruyver. „Het is op zekerheid spelen. De federaal procureur generaal hanteert voorzichtige normen. Negatief is dat je het harde bewijs niet hebt. Maar je hebt de garantie dat je op tijd bent en je verstoort de organisaties.”

Hoogleraar internationale politiek en terrorismedeskundige Rik Coolsaet noemt een belangrijk verschil dat er volgens hem is tussen België en Nederland: Nederland kreeg pas te maken met islamitisch terrorisme door de moord op Theo van Gogh.

België deed midden jaren tachtig al onderzoek naar verdachten die zouden worden betaald en aangestuurd door Iran, en kreeg in de jaren negentig te maken met extremisten die België als „vluchtheuvel” gebruikten. „In Frankrijk had je toen een grote groep extremisten, vooral Algerijnen die waren teruggekeerd uit Afghanistan. In België waren vertakkingen, er was in 1995 al een proces. Want als het in Frankrijk regent, druppelt het in Brussel.”

In de veiligheidsdienst, zegt Coolsaet, werken mensen die zich ook toen al met die zaken bezighielden. „Het is bij ons meer verankerd dan in Nederland.”