'Premie hypotheekgarantie moet hoger'

De premie die huizenkopers betalen voor de Nationale Hypotheekgarantie (NHG) moet omhoog. De huidige premie is niet kostendekkend en past niet bij het risico. Dit zei Lex Hoogduin, directeur van De Nederlandsche Bank (DNB), gisteren tijdens de halfjaarlijkse presentatie van het Overzicht Financiële Stabiliteit in Nederland.

De grens om in aanmerking te komen voor de NHG werd in 2009 verhoogd van 265.000 naar 350.000 euro. De overheid hoopte zo de huizenmarkt te stimuleren. De NHG geeft de huizenkoper de garantie dat hij in geval van gedwongen verkoop niet met een restschuld achterblijft.

Volgens DNB valt nu 80 procent van de nieuw verstrekte hypotheken onder deze garantie. „Dit beperkt het risico voor het bankwezen en huishoudens, maar zorgt voor een verstorende werking op de huizenmarkt”, zei Hoogduin. Volgens hem onderschatten huizenkopers door de overheidsgarantie de risico’s van een hypotheek. „De risico’s moeten daar neerslaan waar ze genomen worden. De NHG is te goedkoop, mede doordat de waarde van huizen meer is gaan schommelen. Een hogere premie helpt ook het risico te beperken dat restclaims voor rekening van de overheid komen.”

De NHG-premie is nu 0,55 procent van de hypotheeksom. Hoogduin wilde niet zeggen hoeveel de premie moet stijgen.

NHG-directeur Karel Schiffer zei in een reactie dat de opmerkingen van Hoogduin „geen fijn signaal zijn in een markt die toch al niet zo vlot”. De centrale bank heeft ook een verkeerd beeld van de situatie, aldus Schiffer. „Het fonds heeft eind 2010 een omvang van 700 miljoen euro. Dit jaar betalen we 30 tot 35 miljoen aan schade uit. We hebben scenario’s uitgewerkt die het begin van de jaren tachtig nabootsten toen de huizenprijs met 25 procent daalde. Ook als die situatie zich voordoet, kan het fonds de schadeclaims opvangen.” 

Het fonds wordt opgebouwd uit de premiebetalingen, en de premie hoeft van Schiffer niet omhoog. Die is opgesteld in samenspraak met de overheid. Als het fonds onvoldoende geld heeft om de claims op te vangen, kan het een renteloze lening krijgen van de staat. Schiffer: „Maar de kans dat wij de overheid hierop zullen aanspraken  is op dit moment nihil.” 

De centrale bank stelde in het halfjaarlijkse rapport wel dat de betalingsrisico’s voor de huizenbezitter stabiel zijn, onder meer door de lage rente.

Die lage lange rente heeft ook nadelen die Hoogduin zorgen baren. Het historisch lage niveau van de rente stijgt volgens experts voorlopig niet, omdat het economisch herstel traag verloopt.

„Een scenario van een aanhoudend lage lange rente kan een bedreiging betekenen voor de stabiliteit van het gehele financiële systeem”, schrijft DNB. Pensioenfondsen en verzekeraars zien door de rentestand de verplichtingen stijgen, terwijl de rentemarge voor banken tussen het geld dat zij aantrekken en uitzetten afneemt.