Gered door de eclips

Actor Rudy Youngblood is shown in a scene from director Mel Gibson's new film "Apocalypto" in this undated publicity photograph. The film, which opens in the U.S. December 8, 2006, is about the Maya kingdom as it faces its decline. NO SALES NO ARCHIVES REUTERS/Andrew Cooper/Icon Distribution, Inc./Handout REUTERS

Apocalypto (Mel Gibson 2006)Canvas, 20.40-22.55 uur

Terwijl op Nederland 2 vanavond de eerste live openhartoperatie wordt getoond, toont Canvas een voorloper van deze medische ingreep: in de film Apocalypto verwijderen Maya-priesters met de blote hand het nog kloppende hart van hun slachtoffers.

In de avonturenfilm van Mel Gibson, over bloedige rituelen in de nadagen van de klassieke Maya-beschaving, wordt hoofdpersoon Jaguar Paw op het nippertje gered van de offerdood doordat de Maya’s worden opgeschrikt door een zonsverduistering. De priester zet deze naar zijn hand en verklaart dat de zonnegod geen offer meer blieft.

Gibson leende deze spectaculaire plotwending wellicht uit de verfilmde strip Kuifje: De Zonnetempel (1969). Daarin dreigt de gekuifde journalist geofferd te worden door Inca’s, maar toevallig weet hij dat er een eclips aankomt. Hij doet net alsof hij de eclips zelf afroept, waarna de doodsbange Inca’s hem vrijlaten.

Kuifje-tekenaar Hergé had dit op zijn beurt geleend uit de film A Connecticut Yankee in King Arthur’s Court (1949), naar de roman van Mark Twain. Hierin raakt Bing Crosby verzeild in de Middeleeuwen. Ook hij redt zich uit een executie dankzij een zonsverduistering.

Kuifje en Crosby hebben één voordeel boven Jaguar Paw. Zij komen als westerlingen in een primitieve beschaving terecht en hebben een krant en een almanak bij de hand waarin het tijdstip van de verduistering staat vermeld. De truc komt van Columbus die in 1504 de Jamaicanen onderwierp door een maansverduistering op te roepen.

Tijdens de executie in Kuifje onderschat Professor Zonnebloem overigens de ernst van de situatie; hij denkt dat hij meedoet aan een film à la Apocalypto. Vol bewondering roemt hij de productie: „Wat een overtuiging bij de minste figurant...”

Wilfred Takken