Eerste rechtstreekse tv-uitzending van openhartoperatie

Nederland, Utrecht, 15-01-2003 UMC Utrecht Medisch Centrum. Afdeling long hart chirurgie. Hart operatie. Gezondheidzorg, chirurgie. Foto: Evelyne Jacq Evelyne Jacq

Na de anatomische les van dokter Tulp, geschilderd door Rembrandt, de live te volgen bevalling van Tanja in het Big Brother-huis en het zelf ingebrachte klysma van zangeres Patty Brard, bereiken we vanavond een nieuwe mijlpaal in de geschiedenis van het medisch ingrijpen voor publiek. Ouderenomroep Max zendt rechtstreeks een openhartoperatie uit. Voor het oog van de natie krijgt een 70-jarige man een nieuwe hartklep en twee bypasses. Voormalige NOS-correspondent Charles Groenhuijsen presenteert de operatie in het Sint Antonius Ziekenhuis te Nieuwegein, samen met hartchirurg Robin Heijmen. Een collega van Heijmen doet de operatie.

Waarom wilt u dit uitzenden?

Robin Heijmen: „We willen hiermee aandacht vragen voor hart- en vaatziektes, die met de vergrijzing van de bevolking steeds belangrijker worden. En we willen bij de kijkers angst wegnemen. Veel patiënten zijn bang voor deze operatie. Terwijl het een eenvoudige en veilige ingreep is.”

Eenvoudig? Veilig? Bij de leek staat een openhartoperatie eerder bekend als moeilijk en gevaarlijk.

„Och, wij doen dit zo’n tweeduizend keer per jaar; landelijk zijn het er achttienduizend. Bovendien ligt in dit geval de hartklep goed in het zicht. Voor ons goed bereikbaar. Doorgaans kan de patiënt na drie dagen weer rondjes lopen, en na zeven dagen naar huis.”

We krijgen niet alles te zien. Het geluid van de elektrische zaag die door het borstbeen gaat, blijft ons bespaard. Is dat om het niet te eng te maken?

„Het openen van het borstbeen wordt wel eens als indrukwekkend ervaren, maar dat is niet de reden. Tijdens de uitzending kunnen kijkers per Twitter vragen stellen. Wie dat borstbeen wil zien, kan dat vragen. Dan zenden we de eerdere opname alsnog uit. Een openhartoperatie duurt te lang voor televisie, zo’n vier tot vijf uur. Daarom laten we alleen de belangrijkste anderhalf uur zien. Van het moment dat we het hart stilzetten totdat we het hart weer aanzetten.”

Dat is inderdaad het magische moment. Hoe kan dat, een hart aan- en uitzetten?

„We spuiten een koude vloeistof in het hart, waardoor de hartspier tijdelijk verlamd raakt en het hart afkoelt tot tien graden. Een koud hart kan vrij lang op eigen zuurstofreserve leven. Een machine neemt de bloedcirculatie over. Als we dan weer warm bloed door het hart laten stromen, wordt de vloeistof weggespoeld en slaat het hart doorgaans als vanzelf weer aan.”

Wat gebeurt er als het misgaat?

„Dan kan de chirurg de tv-registratie beëindigen.”

Is dat niet hinderlijk, een cameraploeg in de operatiekamer?

„Er loopt maar één cameraman rond. Het leeuwendeel wordt gefilmd door de camera die wij zelf standaard in de hoofdlamp hebben voor eigen gebruik. Sommige patiënten vragen of ze de opnames van hun eigen operatie mogen hebben. Dan krijgen ze een dvd’tje mee naar huis.”

Wilfred Takken

Operatie Live: Ned 1, 21.25-23.00 uur