Botte bijl in de natuur

Er wordt stevig winterweer verwacht. Sneeuw misschien. De dieren in het natuurgebied de Oostvaardersplassen krijgen het zwaar. Ondervoeding zal ze verzwakken. Houdt het gure weer aan dan sterven ze. Van vogels, amfibieën en insecten heeft geen mens dat in de gaten, en ook niet van kleine zoogdieren. Niemand laat een traan om een sneu konijn of een creperende ekster. Maar de doodsstrijd van een groot dier als een edelhert, konikpaard of heckrund is iets anders. Dat vinden de toeschouwers zielig. De sentimentelen, maar ook zij die beseffen dat een natuurgebied geen dierentuin is en een wild dier niet iets om menselijk gevoel op te projecteren.

De commissie-Gabor, die de opdracht kreeg het beheer van de Oostvaardersplassen te beoordelen, stelt voor zulke dieren vroegtijdig uit hun lijden te verlossen. Beter voor het dier, en in ene moeite door wordt de mens bevrijd van zijn medelijden. Misschien hypocriet, maar het lijkt de beste middenweg.

Maar het mag niet te duur zijn, want de regering vindt geld voor de natuur al snel overbodig. Staatssecretaris Bleker (Landbouw, CDA) denk er veel op te kunnen bezuinigen. Nederland heeft al, het internationale Rijnverdrag (1999) negerend en buurlanden schofferend, het zogenoemde ‘kierbesluit’ voor de Haringvlietsluizen geschrapt. Zalm, zalmforel en aal kunnen er niet langs om stroomopwaarts in de Rijn te paaien.

Ook de voorgenomen verbindingszone tussen de natuurgebieden Oostvaardersplassen en Veluwe moet geschrapt. In de nabije toekomst zou die dieren en planten een doorsteek tot in Duitsland bieden. Maar de grote dieren die ruimte of voedsel zoeken, kunnen dat vergeten. De vogels moeten een eind omvliegen. En de tor die een ecoduct neemt, stuit op autowegen en ongastvrije akkers en bedrijventerreinen. De wilde-plantenwereld treft hetzelfde lot.

Dit fnuiken van de Ecologische Hoofd Structuur (EHS), het Europese netwerk van natuurgebieden die elkaar onderling versterken, betekent voor Nederland een brevet van onbetrouwbaarheid op nationaal en internationaal niveau. Een gemankeerde EHS verlengt de lijst van bedreigde dier- en plantensoorten. Alleen al door klimaatverandering moeten soorten kunnen opschuiven, anders sterven ze weg.

Recreatie is een belangrijk natuurgeschenk met een omvangrijk positief economisch effect. Maar de natuur is niet alleen iets voor vogelaars en mensen aan de wandel of op de fiets. De natuur zorgt voor zuiver water en schone lucht. Voor veilig waterbeheer. Voor een gezond land.

De natuur verdient een betere behandeling dan de botte bijl.

Rectificaties / gerectificeerd

Correcties & aanvullingen

Door een technische storing zijn in de krant van woensdag 24 november bij de twee redactionele commentaren aan het einde enkele woorden weggevallen. Het slot van het eerste commentaar had moeten luiden: „Als het achterwege blijven van een democratische structuur leidt tot het verdwijnen van de PVV, dan is dat meegenomen. Maar uiteraard is ook dat een kwestie van democratie.” Het einde van het tweede commentaar luidt: „De natuur zorgt voor zuiver water en schone lucht. Voor veilig waterbeheer. Voor een gezond land. De natuur verdient een betere behandeling dan de botte bijl.”