X Factor verdringt crisis in volkswijk

In een arbeiderswijk van Dublin gaan de gesprekken over het succes in X Factor van een caissière bij de buurtsuper. Scepsis over de EU-hulp overheerst.

Trisha Kelly veegt lange blonde haren van de vloer. Achter in de kapsalon laat een hardhorende oude dame nieuwe krullen zetten. Haar dochter ziet toe, ze houdt haar boodschappentas stevig op schoot. Drie vrouwen zitten geduldig onder de droogkappen te wachten, afgesloten van de wereld door het lawaai van de drogers. Trisha’s tienerzoon Ellis rijdt heen en weer op een krukje. Op de achtergrond klinkt kerstmuziek, versiering hangt al rond de spiegels. Het is rustig deze regenachtige middag, er is tijd om te kletsen. En het gesprek gaat, zoals ook elders in Ballyfermot, maar over één ding.

Nee, niet over de financiële crisis. Dat is voor hen in Leinster House, zegt Ellis, doelend op het regeringsgebouw in het centrum van Dublin. In Ballyfermot, een arbeiderswijk in het oosten van de Ierse hoofdstad, draait alles om Mary Byrne (51). Zij was caissière bij Tesco, de supermarkt om de hoek. Nu dingt de alleenstaande moeder mee in de Britse talentenjacht X Factor. Ze maakt kans om te winnen. Iedereen in de kapsalon heeft zondag op haar gestemd.

Als het moet, willen klanten en kappers van Headmasters best over geld en politiek praten. Ze voelen zich bedrogen. Vertelde de premier niet tot afgelopen weekeinde dat alles goed was? Nu zijn de mannen van het IMF en de ECB in de stad, en moet Dublin de hand ophouden bij de EU-partners.

Dat is erg, en het verlies van onafhankelijkheid wordt ook in de kapsalon betreurd. „We wonen in de IMF Republic.” Maar, zegt Trisha droog: „We kunnen het zelf gewoon niet.” Ze vraagt: zag je de beelden op tv gisteren? „Die bankiers logeren in het Merrion-hotel en ze liepen naar het ministerie van Financiën.” Ze laat een stilte vallen. „En zag je onze ministers? Die kwamen in hun dikke auto’s met chauffeur aanrijden, van net zo’n afstand.”

Ze zegt: „Dat is nu net het probleem van Ierland.”

Dat de regering dreigt te vallen, wordt in de kapsalon toegejuicht. Maar of de oppositie het beter kan? Er wordt diplomatiek gezwegen. Zijn ze niet boos? De schouders worden opgehaald. Het heeft geen zin je druk te maken, zegt Ellis.

Ze vrezen de gevolgen van de bail out. „Hulp komt niet voor niets. Er zitten vast allerlei voorwaarden aan vast”, zegt kapster Michelle O’Connell wijs. „Wij zullen er wel weer voor opdraaien.”

Want hier wordt gemerkt dat het steeds moeilijker is rond te komen: de hypotheek moet worden betaald en de boodschappen moeten worden gedaan, terwijl er steeds minder werk is. Iedereen kent wel iemand zonder werk of iemand die verplicht minder uren is gaan werken met een evenredige salarisverlaging tot gevolg. Als je dan de kans hebt Ballyfermot te verlaten, zoals X Factor-Mary, moet je die kans grijpen.

Ze hebben allemaal zo hun eigen oplossingen.

Trisha: „Ik check tegenwoordig alle prijzen en vergelijk aanbiedingen voor ik boodschappen doe.”

Michelle: „Ik neem mijn eigen drank mee als ik uitga, verstopt in mijn handtas.”

Ellis: „Ik doe hier nu klusjes voor mam. Anders kan ik de benzine niet betalen.”

Een van drie vrouwen onder de droogkap zegt enigszins beschaamd nog maar zelden langs te komen. Trisha knikt. „Vroeger kwamen de vaste klanten eens in de zes weken. Nu ben ik blij als ik ze zie.” De tweede in de rij vertelt vooral thuis te entertainen: „Wij Ieren zijn nog nooit zo vaak bij elkaar langs geweest als nu. Er is gewoon geen geld om uit te gaan.”

Michelle heeft het van de aanwezigen het moeilijkst. Ze probeert al ruim een jaar haar huis te verkopen. „Ik woon nog steeds in één huis met mijn ex-man.” Ze veegt een pluk haar uit haar gezicht en zegt bijna verontschuldigend: „Hij is aardig hoor.”

Hoe het nu verder moet? Er wordt gezwegen. Pas op 7 december wordt duidelijk waarop de regering gaat bezuinigen, en eind deze maand wordt bekend welke maatregelen het IMF en de ECB zullen eisen. Dan wordt duidelijk waar de klappen zullen vallen.

„Laat ons eerst maar eens de Kerst overleven”, zegt Trisha.