VNO-NCW maakte blauwdruk ministerie

Werkgeversorganisatie VNO-NCW heeft er tijdens de onderhandelingen over een nieuw kabinet rechtstreeks bij CDA’er Maxime Verhagen op aangedrongen dat hij minister van Economische Zaken zou worden. Ook leverden de lobbyisten van de werkgevers de blauwdruk voor het vernieuwde ministerie: een krachtiger departement, met bundeling van innovatie, het ministerie van Landbouw erbij en meer leiding op het gebied van toponderzoek en hoger onderwijs.

Directeur Niek Jan van Kesteren van VNO-NCW bevestigt dat hiervoor gelobbyd is. Dit had succes. De werkgevers maakten zich sterk voor een ‘zware’ minister omdat het departement van Economische Zaken (EZ) in hun ogen te veel een „Haagse economie” is geworden: een van ramingen en cijfers en te weinig een departement voor het bedrijfsleven. „De aandacht ging te veel uit naar de verdeling van de vruchten van de economie in plaats van het zaaien van de vruchten zelf”, zegt Van Kesteren.

De afgelopen decennia verloor Economische Zaken veel aan gezag in de Haagse politiek. De secretaris-generaal is minder zichtbaar geworden en jaagt niet meer het inhoudelijke debat aan. Volgens econoom Arie van der Zwan is het talent weggezogen en EZ „een non-descript departement geworden”. Voormalig secretaris-generaal Sweder van Wijnbergen zegt dat de intellectuele inhoud van het ministerie is verdampt. „Er was een serie slechte ministers. Het probleem bij dit ministerie is dat het geen natuurlijke agenda heeft. Juist daardoor staat of valt het met de kwaliteit van de minister.”

Verhagen is de eerste politiek leider van een grote regeringspartij als vicepremier op Economische Zaken zit. Wel hebben Joop den Uyl en Ruud Lubbers voorafgaand aan hun partijleiderschap op het departement als minister gezeten. Met name doordat Landbouw erbij kwam, verdubbelde de omvang van het departement. De begroting stijgt van 2,1 naar 4,6 miljard euro.

De wederopstanding van Economische Zaken: pagina 18 en 19