Toen Latifah van het strijkijzer hoorde, wilde ze weg

Indonesische mannen en vrouwen nemen uitbuiting, mishandeling en seksueel misbruik op de koop toe om in het Midden-Oosten te werken. Terug in Jakarta huilen ze uit.

De mishandeling van de 23-jarige Sumiati tijdens haar uitzending als dienstmeisje naar Saoedi-Arabië leidde vanmorgen opnieuw tot demonstraties in Jakarta. Foto AP Indonesian workers shout slogans during a protest against the alleged abuse of Sumiati, an Indonesian worker in Saudi Arabia, outside the Parliament, Jakarta, Indonesia on Tuesday, Nov. 23, 2010. Sumiati arrived in Saudi Arabia a high-spirited 23-year-old, eager to start work as a maid to help support her family back home. Four months later, Sumiati was Indonesia's poster child for migrant abuse, alone and staring vacantly from a hospital bed, her face sliced and battered. (AP Photo/Tatan Syuflana) AP

Terminal 4 van het vliegveld van Jakarta is speciaal voor de ‘helden van het buitenlandse geld’, zoals ze op posters worden begroet. Jonge en oudere vrouwen, een enkele man: allemaal komen ze terug van een baan in Azië of het Midden-Oosten. Veel vrouwen als dienstmeisje, mannen als loodgieter of chauffeur.

Afgelopen week waren ze in Indonesië weer voorpaginanieuws. Het hele land, de president voorop, was woedend over het lot van dienstmeisje Sumiati (23). Zij ligt zwaargewond in het ziekenhuis van Medina nadat haar Saoedische bazin haar heeft bewerkt met strijkijzer en schaar.

Is zij een uitzondering? Een nacht tussen thuiskomers, die zichzelf niet als helden zien.

21:30 uur Ruim honderd vrouwen wachten lamlendig op een vlucht of busrit naar hun man en kinderen, die ze twee jaar niet hebben gezien: zo lang duren de contracten die uitzendbureaus aanbieden. Velen komen dan een maandje naar huis, en vertrekken weer.

Vandaag is een van de reizigers een mooie twintigjarige uit West-Java, van wie beambten fluisteren dat ze een ‘zaak’ heeft. Wil ze erover vertellen? Een vrouw die ze in het vliegtuig heeft ontmoet, roept emotioneel dat haar naam dan niet in de krant mag. „Zo zielig voor haar ouders, de schaamte die dit veroorzaakt!” Ze beginnen allebei te snikken.

De jonge vrouw blijkt verkracht door de 18-jarige neefjes van haar baas in Koeweit. Toen ze ’s avonds de vuilnis buiten zette, grepen de jongens haar vast, hielden haar mond dicht, dreigden dat het slecht met haar zou aflopen als ze zou klagen, om haar vervolgens naar hun auto te slepen. Haar baas kwam er achter en dreigde zijn neven iets aan te doen. Hij wilde haar houden. „Maar ik wilde alleen maar naar huis.” Na twee maanden liet haar baas haar gaan, haar salaris van omgerekend 100 euro per maand heeft ze wel gehad.

Nu is ze doodnerveus om het aan haar man te vertellen. „Ik moet afwachten of hij het accepteert of niet. Het is in de handen van Allah.”

23:00 uur De vrolijke Jumriyati (27) uit Lampung in Sumatra wil een telefoon lenen om haar ex-man te bellen. Hij ging er vandoor met een andere vrouw en nam hun zoon mee, waarna zij besloot in Saoedi-Arabië te gaan werken.

Maar ze heeft geen geluk gehad. Ze heeft zes maanden gewerkt en geen cent betaald gekregen. Toen ze ziek was, sloeg haar baas haar met een sandaal en gaf haar geen eten. „Over mijn salaris heb ik niets meer gehoord. Ik krijg alleen een gratis buskaartje naar huis.” Haar ex-man neemt niet op.

23:30 uur Er is weer een vliegtuig geland en een nieuwe lading vrouwen meldt zich bij de beambten, die de probleemgevallen eruit pikken. Ze komen uit Taiwan, waar veel minder moeilijkheden zijn dan in het Midden-Oosten of Maleisië. „In Taiwan heb je af en toe pauze, het is niet non-stop zoals in Saoedi-Arabië”, zegt Casiya (37), die in beide landen heeft gewerkt. „Ik ging voor het eerst weg toen mijn kind 5 was en nu is ze 19. Maar wat wil je, mijn man is maar een dagloner.”

Een vrouw die net terugkomt uit Bahrein stormt verontwaardigd op haar af. Ze heeft 5 maanden salaris gewisseld in roepias, maar wat viel de koers tegen! „Ik had je toch gezegd dat je niet hier moet wisselen”, zegt Casiya. Niets meer aan te doen.

1:00 uur Het is nu erg rustig, zegt Iman Hidayat, want de tickets zijn duur: het is de tijd dat bedevaartgangers terugkomen uit Mekka. Hidayat werkt bij de terminal en schat dat 40 procent van de thuiskomers een probleem heeft. Van niet-uitbetaald salaris en onaardige bazen tot mishandeling van het niveau-Sumiati. Of ze komen terug met kind. Sommigen door verkrachting, anderen door een affaire met een tijdelijke minnaar. Niet voor niets staat op een groot bord bij de ingang dat vrouwen kosteloos hun kind in een speciaal migranten-weeshuis kunnen achterlaten, zodat de familie niet hoeft te weten van de gezinsuitbreiding.

2:30 uur De wachtkamer met probleemgevallen zit nog vol. Ook met mannen. Zoals Oktar Ramli (31) uit Sulawesi die het winkeltje van zijn vrouw verkocht om chauffeur te worden in Brunei. Eenmaal daar, bleek hij als dagloner groente te moeten sjouwen. Het heeft 2 maanden geduurd en hem 6 miljoen roepia verlies opgeleverd.

Het wordt rustiger en de omroeper wordt melig. „Suriatíííí! Snel naar huis nu, je man houdt het niet meer!”

3:00 uur Ipah Latifah (23) is een van de laatste probleemgevallen vannacht. Haar bazin in Abu Dhabi gaf haar af en toe een tik, maar kwam dan 5 minuten later knuffelen en sorry zeggen. Soms gooide ze een glas water over haar heen. Vernederend, vond Latifah, maar de bazin sloeg haar kinderen ook en beukte haar eigen hoofd tegen de muur als ze boos was.

Latifah wilde pas echt naar huis toen ze op het nieuws hoorde hoe Sumiati met een strijkijzer was bewerkt. „Ik was bang dat zij dat ook met mij zou doen, want ze was echt gek.”