Oké: Oll Korrect (1839)

Het woord ‘oké’ wordt over de hele wereld gebruikt. Als blijk van instemming, om aandacht te trekken, als teken dat je oplet of iets begrijpt, als uitdrukking van – al dan niet geïrriteerde – verbazing: ‘okéé!’ Het lijkt steeds populairder te worden.

Maar in feite is het woord een uit de hand gelopen grap. De Amerikaanse taalkundige Allan Metcalf beschrijft de geschiedenis ervan in zijn nieuwe boek OK: The Improbable History of America’s Greatest Word. In de jaren 1830, schrijft Metcalf, was het mode om opzettelijk verkeerd gespelde afkortingen te gebruiken, zoals o.w. voor oll wright (allright) en o.k. voor oll korrect. Die laatste afkorting verscheen voor het eerst in de Boston Morning Post van 23 maart 1839.

O.k. zou in de vergetelheid zijn geraakt als Martin van Buren (1782-1862) er niet was geweest, de achtste president van de Verenigde Staten. Deze Nederlandse Amerikaan was geboren in het plaatsje Kinderhook (NY) en kreeg de bijnaam ‘Old Kinderhook’. In zijn herverkiezingscampagne van 1840 gebruikten zijn aanhangers de slogan ‘OK is OK’.

Het hielp niet – Van Buren, Democraat, verloor. Maar het woord OK beklijfde, mede dankzij een campagnetruc van de Republikeinen. Die brachten het verhaal de wereld in dat Van Burens Democratische voorganger president Jackson, die van arme komaf was, écht dacht dat je ‘all correct’ als OK moest afkorten en dat hij die afkorting voortdurend officieel gebruikte. Onzin, schrijft Metcalf. Maar het verhaal bleef hangen.