'Links alleen effectief zonder SP'

Een progressieve samenwerking met macht is alleen kansrijk als de PvdA kiest voor GroenLinks en D66, en afstand neemt van de SP en zijn „sociale conservatisme”. Dat heeft GroenLinks-leider Femke Halsema gistermiddag gezegd bij de presentatie van een boek over de 20-jarige geschiedenis van haar partij.

De onderlinge concurrentie tussen linkse en progressieve partijen van de afgelopen decennia heeft „iets tragisch” in een land met „een rechtse meerderheid”, zei Halsema. „De opgave voor linkse en progressieve partijen is om samen het aantal zetels te vermeerderen door ook gematigde VVD’ers en CDA’ers, en zwevende én nieuwe jonge kiezers te verleiden.”

Dat zou het beste kunnen, denkt Halsema door een samenwerking tussen PvdA, D66 en GroenLinks. De laatste twee partijen vertegenwoordigen volgens de GroenLinks-leider de „de sociaal-progressieven”. D66 en GroenLinks „delen een opgewekt geloof in verandering”, denken dat individualisering mensen bevrijdt, en dat Europese samenwerking de welvaart vergroot. Halsema denkt dat de PvdA verdeeld is in twee stromingen, één die zich meer verwant voelt met de SP, de ander met D66 en GroenLinks. Om een „toegang te krijgen tot de macht en een stempel te drukken op de Nederlandse politiek”, moet de PvdA voor die laatste stroming kiezen.

De verkiezingsuitslag en de keuze van VVD en CDA voor een minderheidskabinet met gedoogsteun van de anti-islamitische PVV heeft geleid tot grote frustratie onder de overgebleven partijen. Een deel van die frustratie heeft zich omgezet in een zoektocht naar mogelijkheden om de fragmentatie onder oppositiepartijen te doorbreken, en zo tegenmacht te organiseren.

Halsema en PvdA-leider Job Cohen hebben in oktober vertrouwelijke gesprekken gevoerd over vergaande politieke samenwerking tussen hun partijen. Toen al bespraken de partijen de mogelijkheid van een permanente politieke alliantie. Bij de PvdA is er een stroming die liever de SP dan D66 bij zo’n alliantie ziet aansluiten.