Arbeidsethos Nederlandse vrouw onder vuur

‘Nederlandse vrouwen werken halve dagen, gaan om twee uur theeleuten en hebben medelijden met hun mannelijke collega’s die de hele dag op kantoor vastzitten. Ze zijn niet als ik en mijn vriendinnen.’

Aldus betoogde de Amerikaanse journalist Jessica Olien vorige week op opiniesite Slate.com. In een met cijfers onderbouwd essay zet ze de Nederlandse vrouw weg als financieel afhankelijk, een persoon die haar maatschappelijk achtergestelde positie zowel aanvaardt als koestert. Olien verbleef drie maanden in Nederland.

Progressief? Dat is een fabeltje

Met het excuus dat de kinderopvang hier zo duur is (en dat er daarom zelf opgepast moet worden), komt de Nederlandse vrouw niet bij haar weg. “62 procent van de deeltijdvrouwen heeft geen jonge kinderen en zelden gaat een vrouw meer werken als de kinderen de deur uit zijn”, weet Olien.

Wat haar betreft moet het maar eens afgelopen zijn met het fabeltje dat Nederlandse vrouwen zo “extreem progressief” zijn. Ze hebben doorgaans meer rechten dan vrouwen elders in de wereld, maar ondertussen leveren ze maar een kwart van het gezinsinkomen. “Nederlandse vrouwen verdienen te weinig om beschouwd te worden als financieel onafhankelijk.”

Lui en gemakzuchtig

In de bijna 400 reacties liggen lezers aller landen met elkaar overhoop. Een lezer concludeert dat de Nederlandse vrouw “lui en gemakzuchtig” is. Waarop ‘Macha’ in het geweer schiet: “Tuurlijk, lui en gemakzuchtig?! Alleen maar omdat ze voor een beetje vrije tijd betalen en veelal thuis verwacht worden?”

In het boek Verwende prinsesjes (De Bezige Bij, november 2010) geeft columnist Elma Drayer een verklaring voor het achterblijven van vrouwen. In Nederland zou de overtuiging leven dat emancipatie gelijk staat aan keuzevrijheid. Het zo aantrekkelijke concept van de ‘economische zelfstandigheid’ is hier nooit echt aangeslagen, schreef ze op 17 november 2010 in Vrij Nederland. “Hoewel het al sinds 1990 tot het overheidsbeleid behoort (‘Een slimme meid is op haar toekomst voorbereid’), domineert tot op de dag van vandaag de opvatting dat vrouwen huis en haard alleen hoeven te verlaten als ze daar zelf nut en noodzaak van inzien.”

Amerikaanse vrouw stiekem toch jaloers

Toch verschillen de bespiegelingen van Drayer en Olien van elkaar, benadrukt Anouk Broersma op VN.nl. Ze wijst erop dat Olien ergens ook wel jaloers is op de Nederlandse vrouw. De balans tussen werk en privé zou bij de Amerikaanse vrouw namelijk zoek zijn omdat de verantwoordelijkheden thuis niet afdoende opgevangen worden.

In Duitsland is het debat over de ‘plichten’ van emancipatie inmiddels ook losgebarsten. Minister Kristina Schröder verweet ‘de’ Duitse vrouw dat ze kiest voor pretstudies, terwijl mannen al vroeg doorhebben dat een diploma ooit een boterham op moet leveren.