Tijdmachine met oeuvre Menno ter Braak nu online

„Dank der holländischer Sprache (wie drollig ist sie manchmal!) ist mir ja Ihr Aufsatz ein wenig ein verschleiertes Bild”, schreef Thomas Mann aan zijn Nederlandse vriend Menno ter Braak naar aanleiding van diens beschouwing over Lotte in Weimar. Die brief is te lezen op de vanmiddag gelanceerde website mennoterbraak.nl. Maar dat niet alleen. Want ook het door het ‘drollige’ Nederlands voor Mann versluierde stuk in Het Vaderland is daar te vinden. Net als het handschrift van de brief, die zich in het Letterkundig Museum in Den Haag bevindt. Die brief werd op 9 mei 1940 gepost in Princeton, waar Mann toen verbleef. Een dag later viel nazi-Duitsland Nederland binnen. Op 15 mei pleegde Menno ter Braak zelfmoord.

De brief van Mann is een van de vierduizend brieven van en aan Ter Braak die als tekst én als manuscript online staan: net als vrijwel al zijn gepubliceerde teksten, vaak met de manuscripten erbij afgebeeld – prachtig uit te vergroten. De komende jaren moet de nu al schier onafzienbare hoeveelheid materiaal zijn aangevuld tot een complete Ter Braak.

Het idee voor de website ontstond enkele jaren geleden toen het Verzameld Werk van Menno ter Braak niet meer zou worden herdrukt. Ter Braaks neef en erfgenaam Krijn ter Braak besloot een website voor zijn oom op te richten. „Ik kon hem langzaam in het moeras laten verdwijnen, of ik kon een offensief beginnen. Ik heb het laatste gedaan.” De site moet volgens Krijn ter Braak functioneren ‘als een tijdmachine’, waarin de publicaties altijd zoveel mogelijk worden gekoppeld aan omringende historische feiten en personen van het moment van schrijven. Krijn ter Braak noemt een verslagje dat een dertienjarige Menno ter Braak van de Eerste Wereldoorlog schreef een van de juweeltjes van de site. „Ik kon zo ook de bibliotheek van mijn oom inzichtelijk maken. Werken van Nietzsche of Johan Huizinga, vol aantekeningen, kunnen eindelijk ook door anderen aanschouwd worden.”

Uitgeverij Van Oorschot heeft besloten om volgende maand de 3.800 pagina’s van het Verzameld Werk van Menno ter Braak als e-book te publiceren.