Nooit meer gokken of ik in de goede bus stap

Precious Things - A Diary, fotografisches Tagebuch der Fotografin - Hirsche im Tierpark Hellabrunn, Muenchen. 2. Juli 2005, 16.55. --Deer at the zoo, Tierpark Hellabrunn. July 2, 4.55 pm(Bildtechnik: sRGB, 35.84 MByte vorhanden) fotografiert mit: plastic lens Holga camera Onderdeel van de serie: A Photographic Diary (74x)

Zelf turen en zoeken in het verkeer, gokken of ik in de goede bus stap, medepassagiers achterna lopen, ingespannen horen of de bus eraan komt. Nee, dat doe ik niet meer. Tegenwoordig grijp ik alle hulp(middelen) die mij iets opleveren met beide handen aan. Het survivallen, waar Karlijn aan refereert, laat ik over aan mijn geleidehond Chanda. Zij kijkt, zij zoekt en ik vind.

Door mijn zichtbare hulpmiddelen gaan alle omstanders voor mij aan de kant. Ik zie de blikken niet, maar voel ze wel. En het ontgaat mij al helemaal niet als die blinde ‘fluisterend’ aangekondigd wordt. Zelfs mijn kleurrijke outfit en lange wapperende haar kunnen mijn blindenimago niet wegpoetsen. Daar heb ik me inmiddels bij neergelegd.

Maar ook als ik uitleg dat ik slechtziend ben, blijft het een raadsel. Bij een bepaalde lichtinval zie ik de belletjes aan Chanda’s halsband schitteren terwijl ze ligt te dutten in het zonnetje, maar mijn eigen moeder herken ik niet als zij naast me in de rij voor de kassa staat. Dus ja, ik begrijp waarom mensen niet snappen wat ik wel en vooral niet zie, maar blind ben ik zeker niet en vragen staat vrij!

Zo open ben ik nooit geweest. Ruim dertig jaar leefde ik als ziende, liep continu op mijn tenen, overleefde door middel van trucjes, gebruikte zo min mogelijk hulpmiddelen en raakte oververmoeid. Aan de ene kant ontkende ik mijn slechtziendheid – ik zag iets slechter, maar ik had zeker geen handicap – en aan de andere kant begreep ik als aangeboren slechtziende niets van mijn eigen handicap omdat ik geen vergelijkingsmateriaal had.

Twee jaar geleden gooide ik het roer om. Dit leven wilde ik niet meer. Ik besloot een langdurig intensief revalidatietraject te volgen bij Visio Het Loo Erf in Apeldoorn. Ik kreeg veel praktische adviezen en begon aan de verwerking en acceptatie van mijn handicap. Voor het eerst stelde ik mij open voor hulp. Iemand anders met twee linkerhanden accepteert toch ook hulp van een handige buurman? Wat is nu eigenlijk het verschil met het laten voorlezen van een menukaart in een restaurant?

Dankzij mijn geleidehond en de rest van mijn hulpmiddelen loop ik niet letterlijk tegen obstakels aan en dankzij mijn revalidatie zie ik mijn slechtziendheid ook niet meer als een emotioneel obstakel. Gênante situaties als in een café de asbak aanzien voor een bakje nootjes om vervolgens mijn glas wijn naast de tafel te zetten… tja, dat bekijk ik luchtig en ik zie hier – zeker achteraf – wel de humor van in.

De revalidatie en mijn besluit om te leven binnen de mogelijkheden die mij gegeven zijn zetten mijn leven zeker ook in praktische zin op z’n kop. Ik moest noodgedwongen afscheid nemen van mijn werk als communicatiemedewerker, ik halveerde mijn drukke sociale leven en ik schoof enkele hobby’s aan de kant. Door mijn slechte zicht kan ik zeker niet alles, maar wie wel?

Maar mijn handicap bood ook tal van mogelijkheden. In mijn handicap en mijn ervaringen bij het revalidatiecentrum zag ik hét onderwerp voor een boek. Een langgekoesterde droom werd werkelijkheid, op mijn eigen manier, via mijn spraaksoftware, zonder tijdsdruk, op een heel laag tempo en met hulp van vrienden.

Door mijn revalidatieperiode weet ik wie ik ben, waar ik voor sta en wat ik uit het leven wil halen. Met mijn hond en een batterij aan hulpmiddelen, veel zelfkennis, werk dat bij mij past en een open mind ben ik nu gelukkiger dan ooit.