Het is tijd voor waakzaamheid

In Duitsland groeit de vrees voor een terreuraanslag, op de manier zoals in Mumbai in 2008. Daar vielen bij willekeurige schietpartijen meer dan 170 doden.

German police officers patrol outside the Reichstag building, seat of German parliament Bundestag, in Berlin November 22, 2010. The increased terror threat to Germany will put security forces in a "state of emergency" until at least the end of the year, and presents the biggest challenge to German police in the postwar era, a senior official said. Germany stepped up security measures last week on the basis of intelligence pointing towards a planned attack at the end of November. REUTERS/Pawel Kopczynski (GERMANY - Tags: CRIME LAW POLITICS) REUTERS

Berlijn heeft ook nog onbewaakte stations. En bezienswaardigheden waar je ongecontroleerd en niet gehinderd door snuffelhonden, politiemannen met Heckler & Koch mitrailleurs of opdringerige privébeveiligers je gang kunt gaan. Het zijn oorden waar het stadsleven doorgaat alsof er geen terreuralarm heerst.

Van de nerveuze spanning die in Duitsland is ontstaan nadat eind vorige week de minister van Binnenlandse Zaken verklaarde dat het land doelwit van aanslagen kan zijn, is op station Schöneweide in Oost-Berlijn niets te merken. Er is geen politieman te zien. In het nabij gelegen documentatiecentrum over dwangarbeid in de Tweede Wereldoorlog – een historisch monument met oorspronkelijke barakken – staan geen bewakers bij de poort. Je kunt je vrij bewegen, je tas blijft ongeopend en niemand vraagt naar een identiteitsbewijs.

Het contrast met het gebouw van de Rijksdag, een van de meest geliefde bezienswaardigheden van Berlijn, kan niet groter zijn. Dit weekeinde berichtte Spiegel Online dat extremistische moslims een aanslag zouden voorbereiden op de Rijksdag, de zetel van de Bondsdag en het hart van de Duitse democratie. Tot vanmorgen was glazen de koepel op het gebouw nog toegankelijk, maar waren rondom het pand dranghekken geplaatst en stonden bij alle ingangen zwaarbewapende politie. Sinds vanochtend mogen alleen vooraf aangemelde groepen naar boven.

Overal in Berlijn werden dit weekeinde verdachte pakjes aangetroffen. Verschillende malen moest de hoofdstedelijke politie uitrukken, maar voor het Kanzleramt, het kantoor van bondskanselier Angela Merkel, kon vrijdag nog gewoon de koeriersdienst DHL mijn zijn volle wagen parkeren. Tot in de verre omtrek was Merkels kantoor afgezet. De DHL-koerier stapte uit, laadde op zijn gemak enkele pakketten uit en bracht die met een steekwagentje naar de portiersloge. De politiemensen keken ongeïnteresseerd toe. Twee weken geleden kwam op deze manier een Grieks bompakketje het Kanzleramt binnen.

Duitsland en vooral de grote Duitse steden zijn bezig met een soort spoedcursus terreurdreiging. Het is alweer jaren geleden dat de Bondsrepubliek zo massaal in staat van paraatheid is gebracht. Het was van de tijd van de aanslagen door de Rote Armee Fraktion (RAF); een groep extreemlinkse terroristen onder leiding van Andreas Baader, Ulrike Meinhof en Gudrun Ensslin die het land in de jaren ’70 en ’80 in een greep van aanslagen, geweldsdreiging en angst hielden. Het veroorzaakte grote spanning en nervositeit bij de autoriteiten.

De minister van Binnenlandse Zaken, Thomas de Maizière, doet er alles aan om kalm en bezonnen over te komen. Eind vorige week zei hij dat er reden is voor zorg, „maar niet voor hysterie”. Gisteravond verklaarde hij als een staatsman in het tv-praatprogramma ‘Anne Will’ dat het een „tijd voor waakzaamheid is en niet voor angst”. Hij waarschuwde de media voor paniekmakerij en speculaties over doelwitten. Hij ontkende noch bevestigde dat de Rijksdag tot de potentiële doelen behoort.

Duitse veiligheidsdiensten zouden aanwijzingen hebben dat verschillende groepen moslimterroristen in de Bondsrepubliek aanslagen willen plegen naar voorbeeld van de wilde schietpartijen in de Indiase stad Mumbai, waarbij in 2008 meer dan 170 doden vielen.