Droogblussen lukte ProRail niet

Een gloednieuw controlecentrum kon de chaos op het spoor van dit weekeinde niet voorkomen. Betere brandvoorschriften wellicht wel.

Utrecht, 22 NOV. - Het zou nooit meer voorkomen, een grote verstoring van het treinverkeer. ProRail en NS beloofden na de chaos van afgelopen winter andermaal beterschap. Niet alleen de spoortechniek ging verbeteren, ook gebrekkige informatie aan reizigers zou tot het verleden behoren. Afgelopen vrijdag ging het toch weer mis: door brand in de verkeersleidingspost bij Utrecht Centraal was bijna 24 uur geen treinverkeer mogelijk rond Utrecht. Ook de informatievoorziening viel weg.

De oorzaak van de brand wordt nog onderzocht. Volgens een bron bij ProRail krijgen alle verkeersleidingsposten momenteel een upgrade op het gebied van brandveiligheid en was Utrecht nog niet aan de beurt geweest. Een woordvoerder van ProRail bevestigt dit. Wat de upgrade precies behelst kan hij niet zeggen. Wel voldoen alle posten volgens hem aan de eisen van brandveiligheid.

De brand ontstond rond half 5 ’s middags in een technische ruimte. Deze beschikte niet over een speciale blusinstallatie waarmee blussen met water kan worden vermeden, bevestigt ProRail, zoals die bijvoorbeeld gebruikt worden voor gevoelige ruimten van de luchtverkeersleiding op Schiphol. Toen het niet lukte de brand met droge blusmiddelen te doven, besloot de brandweer alle stroom uit te zetten om veilig te kunnen blussen met water.

Daardoor viel de Utrechtse post in één keer uit. Seinen en wissels kregen geen stroom meer, de omroepsystemen op de stations ook niet. Rond acht uur besloot het Operationele Controle Centrum Rail (OCCR), een landelijke voorziening die toevallig ook is gevestigd in Utrecht, dat er die avond en nacht rond Utrecht geen treinen meer zouden rijden.

Het OCCR, bedoeld om te voorkomen dat lokale verstoringen op het spoor een landelijk effect krijgen, is net vorige maand geopend. Het kostte 16 miljoen euro. Volgens reizigersvereniging Rover tonen de gebeurtenissen van dit weekend aan dat het nieuwe zenuwcentrum niets heeft veranderd. Rover wijst erop dat door de storing in Utrecht ook alle treinen uitvielen tussen steden als Leiden en Alphen aan den Rijn, Ede en Arnhem en Gouda en Zoetermeer.

Marc Menkhorst van het OCCR zegt dat het controlecentrum juist wel zijn nut heeft bewezen. „In 2005 hadden we ongeveer dezelfde situatie. Toen lag niet alleen rond Utrecht het treinverkeer plat, maar in het hele land. Nu konden mensen die van Den Haag naar Amsterdam moesten gewoon van Den Haag naar Amsterdam.”

Dat er toch geen treinen reden tussen bijvoorbeeld Leiden en Alphen aan den Rijn komt doordat de wissels en seinen tot en met Alphen aan den Rijn door de post Utrecht worden bediend, zegt Menkhorst. Treinen pendelden na de brand tussen de stations die wel bereikbaar waren. Daar hoorde Alphen aan den Rijn niet bij.

Het OCCR is nog niet helemaal af. Eind 2011 komt bovenin het gebouw een ‘uitwijk’ voor de verkeersleidingsposten. Al het werk van een individuele verkeersleidingspost kan dan daar worden overgenomen. Maar ook dat, zegt Marc Menkhorst, zou voor het probleem van vrijdag geen oplossing zijn geweest. „Met de uitwijk kunnen we vanaf hier de seinen bedienen. Maar als daar geen stroom op staat, houdt het op.” Wel zou het OCCR dan stations als Gouda en Alphen aan den Rijn, waar vrijdag wél stroom was, hebben kunnen bedienen.