De bodyscan, dat vinden Amerikanen pas echt terreur

A Transportation Security Administration employee demonstrates the Millimeter Wave advanced imaging technology scan currently in testing at the TSA Systems Integration Facility in Arlington, Virginia, U.S., on Wednesday, Dec. 30, 2009. A suspected terrorist’s attempt to blow up a U.S. airliner may override privacy concerns and intensify a push for full-body scanning equipment at airports as the U.S. plans to buy more of the machines. Photographer: Andrew Harrer/Bloomberg Bloomberg

Je kunt niet zeggen dat Amerikanen veel last hebben van de oorlog tegen terreur. Hun offer gaat zelden verder dan de aanschaf van een paar veterloze schoenen. We staan hier voortdurend in de rij op het vliegveld, en iedereen probeert bij de controles geen tijd te verspillen. Sinds Richard Reid, de ‘schoenbomterrorist’, zijn instappers kortom zeer populair.

Verder merk je zelden of nooit iets van die hele ‘War on Terror’. Debat – ja, debat is er genoeg. Hele boekenkasten zijn volgeschreven over het martelen van Khalid Sheikh Mohammed, het zelfverklaarde brein van 9/11, en andere mannen met onuitspreekbare namen.

FoxNews wordt niet moe deze aanpak bijna elke dag te verdedigen. Na 2008 zou alles gaan veranderen. Obama ging Guantánamo Bay sluiten en terreurverdachten ‘normaal’ berechten. Niet dus. Bij de keuze tussen humane behandeling van verdachten of een kleinere kans op aanslagen, vinden Amerikanen dat humane gedoe toch niet zo’n goed idee. Optimale veiligheid tegen minimale offers – zo hebben ze het het liefst.

Vorig weekeinde werd de 31-jarige softwareprogrammeur John Tyner op het vliegveld van San Diego geselecteerd voor een bodyscan. Nadat een Nigeriaan eind vorig jaar op weg naar Detroit explosieven in zijn onderbroek had verstopt, lag Obama wekenlang onder vuur op FoxNews: hoe kon die man de beveiliging passeren? Vandaar dat bodyscanapparatuur nu overal in de VS wordt ingevoerd. Er zijn inmiddels 411 bodyscanners op 62 vliegvelden.

Tyner weigerde. Hij werd daarna volgens de procedures gefouilleerd, en sinds de ‘onderbroekterrorist’ vallen geslachtsdelen daar ook onder. Tyner was er niet van gediend. Vooral de manier waarop hij dat onder woorden bracht trok de aandacht. „If you touch my junk I’ll have you arrested”, zei hij. „Als je mijn zak aanraakt laat ik je oppakken.”

Het werd een strijd van het individu tegen het systeem. Tyner annuleerde zijn reis toen de bewaker voet bij stuk hield. Hij verliet het vliegveld en bewakers gingen hem achterna. Ze eisten dat hij zich alsnog aan hun controle onderwierp, anders wachtte hem een boete van 11.000 dollar. Eigentijds detail: Tyner nam alles op met zijn telefoon, en deed meteen verslag op zijn blog (johnnyedge.blogspot.com). Hij kreeg in een week vijfduizend reacties.

Het voorval blijkt een zenuw te hebben geraakt. Op YouTube circuleren nu video’s van huilende baby’s die door bewakers worden betast, van een 96-jarige dame die na een heupoperatie uit haar rolstoel wordt gedwongen, van vrouwen die klagen dat bewakers in hun bh zaten.

Het loopt zo hoog op dat nu op het internet wordt opgeroepen bodyscans te boycotten. Het kan deze week uitlopen op een ramp. Donderdag is het Thanksgiving, dan reizen Amerikanen naar familie voor een uitgebreid diner. Het zijn de drukste reisdagen van het jaar, tientallen miljoenen nemen het vliegtuig. En als maar 1 procent van hen aan de boycot meedoet, leidt dit tot eindeloze vertragingen en andere ellende.

Deze week, ruim negen jaar na 9/11, zal dus uitwijzen of voor Amerikanen de grens van terreurbestrijding is bereikt.

Tom-Jan Meeus