Adams' stoomtrein

Radio Filharmonisch Orkest en Groot Omroepkoor o.l.v. John Adams. Muziek van Milhaud, Stravinsky en Adams. Gehoord: 20/11 Concertgebouw, Amsterdam. ****

„This marvelous treasure of a cultural institution”, noemde dirigent/componist John Adams het Muziekcentrum van de Omroep (MCO) tijdens de ZaterdagMatinee. Wereldberoemd, uniek, dus niet opheffen a.u.b.

Hij sprak op het ongemakkelijke, want misschien wel laatste jubileum van de ZaterdagMatinee (50 jaar) en het Radio Filharmonisch Orkest (65 jaar). In het hele land – inclusief het Concertgebouw – klonk diezelfde middag een ‘schreeuw om cultuur’, ook als protest tegen de voorgenomen opheffing van het MCO.

Aansluitend dirigeerde hij onder meer een bewerking voor groot orkest die Steven Stucky maakte van Stravinsky’s Les noces (1923), de evocatie van een fictieve oer-Russische boerenbruiloft. Het werk is bekend in verschillende kleinere bezettingen. Stucky’s versie klonk in vergelijking vooral als een Amerikaanse, en niet zozeer oer-Russische achtbaanrit. Hier en daar ontstond logheid omdat Stucky zich ondanks de opgevoerde mankracht netjes aan Stravinsky’s noten hield, die daarom geregeld topzwaar werden. De verder uitstekende solistencast kwam er af en toe ook niet meer bovenuit.

In Adams’ perfect gespeelde City Noir (2009) vielen orkestratie en muzikaal idee juist volledig samen. In het wervelende en lucide werk refereert Adams onder meer aan het Los Angeles van de jaren ’40 en ’50. In romantische nachttaferelen twinkelen harp en celesta als avondlichtjes, er lijkt ergens een oude stoomtrein op gang te komen en het geheel eindigt met een onstuimige apotheose die een ander feit in herinnering brengt: ook Stravinsky woonde destijds in L.A.