Wat is erger: roken of Zweedse snus?

Roken mag onder vuur liggen, voor tabaksliefhebbers gloort hoop. De Europese Commissie overweegt de Zweedse pruimtabak snus op de Europese markt toe te laten. De verkoop van snus buiten Zweden, is nu verboden.

‘Brussel’ inventariseert nu de voor- en nadelen over vrijgave van snus. De Zweedse centrum-rechtse Europarlementariër Christofer Fjellner verkoopt de tabak aan zijn collega’s, uit „burgerlijke ongehoorzaamheid”.

De tabaksindustrie, gebukt onder rookverboden en hoge accijns, ziet snus als een rookloos alternatief voor sigaretten. Snus is volgens British American Tobacco Nederland, producent van onder meer Pall Mall en Lucky Strike, „90 procent minder risicovol dan het roken van sigaretten”.

In Zweden wordt de pruimtabak al sinds jaar en dag gebruikt. Pakweg een miljoen inwoners, zo’n 10 procent van de bevolking, duwt regelmatig een grammetje van de gepekelde zeemanstabak onder de bovenlip. Maar toen het land in 1995 lid werd van de EU, mocht de tabak niet mee. Europa ging niet verder dan Zweden uitzonderen van het geldende snusverbod in Europa. Dat werd ingesteld omdat snus kankerverwekkend zou zijn.

Inmiddels lijkt Brussel milder. De Europese Commissie vindt snus nog steeds schadelijk, maar roken is veel erger – en dat is nergens volledig verboden.

Via omwegen is snus in Nederland nu wel verkrijgbaar. Ray Germers uit Uithoorn biedt de tabak sinds een jaar aan via zijn webshop snus4all.com. „Onze verkopen zijn nog bescheiden, maar we groeien gestaag”, vertelt Germers. Maandelijks levert hij zo’n zeshonderd doosjes snus, waarvan 160 in Nederland.

British American Tobacco vermoedt voor snus „een behoorlijk potentieel in Nederland”, zegt woordvoerder Cees Foet. De tabak is minder slecht voor de gezondheid, en de gebruiker hindert anderen niet. Hij vindt snus-lobbyist Fjellner aan zijn zijde: „Als alle Nederlandse rokers zouden overstappen op snus, zou het aantal gevallen van longkanker aanzienlijk dalen”, zegt de Zweed.

Antirookorganisatie Stivoro wil er niet van horen. Directeur Lies van Gennip: „Het lijkt me geen goede zet om het hier te te verkopen. Je krijgt er dan geen longkanker van, maar het blijft tabak. Het is nog steeds erg verslavend en bovendien alsnog erg slecht voor je gezondheid.”

Voor Fjellner zit er nog een principieel punt aan zijn snuspromotie. Het EU-beleid is niet eerlijk, vindt hij: „Ik kan geen snus kopen, maar wel Marokkaanse pruimtabak, wat bijna hetzelfde is. Dat is toch raar?”