Waarom woont Sint in Spanje?

Julien en zijn opa John van de Graaf hebben een vraag die past bij de tijd van het jaar. Waarom denkt iedereen dat Sint Nicolaas uit Spanje komt, terwijl hij in Myra in Turkije leefde, en zijn botten in Bari in Italië liggen?

Ja, typisch Sinterklaas, deze verwarring rond Madrid. Mist domineert de biografie van de Goedheiligman. In de vraag van Julien & John staan de enige twee zekere feiten over de Kindervriend. Hij was bisschop van Myra van 295 tot zijn dood op 6 december 342. En 700 jaar later stalen Italiaanse kooplieden zijn lichaam uit Myra om de kerk van Bari meer status te geven. Een opsteker voor Bari is dat sindsdien ieder jaar wat heilige olie uit Sint Nicolaas’ botten stroomt: de Manna di San Nicola, die bijna iedere ziekte zou kunnen genezen.

Maar waarom dan Madrid?

Altijd al kwam de Goedheiligman van verre, maar pas sinds 1850 komt hij uit Madrid, door het extreem invloedrijke prentenboekje ‘Sint Nicolaas en zijn knecht’ van een onderwijzer met de toepasselijke naam Jan Schenkman. Dit boek gaf het lied ‘Zie ginds komt de Stoomboot uit Spanje weer aan’ aan de wereld. Het boekje was het begin van een sinterklaasrevival die tot op de dag van vandaag voortduurt. Misschien heeft Schenkman die Spaanse herkomst zelf verzonnen. Misschien kende hij oudere verhalen over de Sint en Madrid. Niemand weet het zeker. In zijn boekje Sinterklaas Overzee (2008) denkt Paul Faber (conservator van het Tropenmuseum) dat Schenkman geïnspireerd kan zijn door de toenmalige sinterklaasmarkten in Amsterdam, waar sinaasappelen, vijgen en noten werden verkocht: allemaal goederen uit Spanje.

Hendrik Spiering