Omhoog die raket

Vittorio Marchis Von Braun, De nazi-raketbouwer die de Amerikanen naar de maan bracht. veen magazines, 160 blz., € 34,50

Een hele ‘wetenschappelijke biografie’ over rakettenspecialist Wernher von Braun, maar mijn favoriete wetenschapskritische gedichtje ontbreekt. Dit is het:

‘Once the rockets are up,

who cares where they come down.

That’s not my department.’

Says Wernher von Braun.

Het zijn twee van de zestien regels van een satirisch liedje over Von Braun, in 1965 geschreven en uitgevoerd door Tom Lehrer. (Zie YouTube voor een live-uitvoering).

Deze regels klagen iedere onderzoeker aan die niet van tevoren nadenkt over de consequenties van zijn werk.

Von Braun tekende in 1932 zijn arbeidscontract bij de Duitse Wehrmacht, net 20 jaar oud, om raketten te ontwikkelen. In 1934 promoveerde hij op een proefschrift dat staatsgeheim was. Hij ontwierp de V2 die vervolgens werd gebouwd door gevangenen van het concentratiekamp Dora-Nordhausen. ‘Ik heb nooit een lijk gezien, noch ben ik aanwezig geweest bij martelingen of dodingen’, zou hij in 1947 hebben gezegd toen hij zijn raketonderzoek in de VS voortzette en werd verhoord.

In 1969 – inmiddels gevierd raketontwerper in de VS – werd er in de VS nog eens naar zijn naziverleden gekeken, toen gebeurtenissen in het concentratiekamp Dora-Nordhausen werden onderzocht.

Auteur Vittorio Marchis, hoogleraar techniekgeschiedenis in Turijn, schrijft maar hier en daar een los zinnetje over het oorlogsverleden van Von Braun en wat hem bezielde. Zoals het verbluffende citaat: ‘Veel ontdekkingen leiden nergens toe als ze niet eerst militaire doelen hebben gediend.’

Verder is het boek een chaotische opsomming van ontwikkelde rakettypen en lanceerdata, waarbij de techniek van raketmotoren bekend wordt verondersteld. Het lijkt soms wel een boek uit de jaren zestig.