BAM niet meer toonbeeld stabiliteit

Drie jaar lang was BAM de koning van de bouw en was Heijmans het lachertje van de sector. De rollen zijn nu omgedraaid. Heijmans is positief gestemd, terwijl BAM sombert.

Gezien de gang van zaken bij bouwers Heijmans en BAM de afgelopen drie jaar, lijken de meest recente cijfers de wereld op zijn kop. Terwijl Heijmans op het randje van faillissement balanceerde, was BAM altijd het toonbeeld van stabiliteit.

Heijmans kondigde in anderhalf jaar vijf winstwaarschuwingen af. In 2008 werd 34 miljoen euro verlies geleden en 2009 was nog slechter. De bouwer uit Rosmalen viel uit de AEX-index, zette de buitenlandse divisies te koop en personeel op straat.

BAM daarentegen deed het prima. In 2007 boekte BAM een recordwinst van 351 miljoen euro. „De vraag van consumenten naar nieuwbouwwoningen blijft in Nederland groot”, schreef topman Jaap van Oosten in het jaarverslag. Geen vuiltje aan de lucht.

Drie jaar later zijn de rollen omgedraaid. BAM was deze week bijzonder somber over de derde kwartaalcijfers, terwijl Heijmans vorige week erg positief was over de prestaties over het derde kwartaal. „Ik ben best tevreden”, zei bestuursvoorzitter Gerrit Witzel. Het beleid van Heijmans is duidelijk zichtbaar in de cijfers. Het bouwbedrijf boekte 640 miljoen euro omzet, 10 procent minder dan in dezelfde periode vorig jaar. Maar Heijmans houdt meer over aan de omzet. In het derde kwartaal vorig jaar haalde het bedrijf een winstmarge van één procent. In dezelfde periode dit jaar is dat twee procent. Daarom handhaaft Heijmans de verwachting dat het in 2010 weer winst maakt.

Hoe anders is de situatie bij BAM. BAM leed in de eerste negen maanden van dit jaar een verlies van 45 miljoen euro, terwijl vorig jaar nog 65 miljoen euro winst werd geboekt. Het bedrijf heeft wel een paar toonaangevende klussen binnengehaald, zoals de bouw van het nieuwe hoofdkantoren van de NAVO en de Europese Raad in Brussel. BAM verkocht in de eerste negen maanden van dit jaar ook meer nieuwbouwwoningen (1.784) dan vorig jaar (1.104).

Maar de resultaten bij de bouwdivisie zijn stevig teruggelopen in het derde kwartaal vergeleken met dezelfde periode vorig jaar – 2,1 miljard euro omzet in plaats van 2,6 miljard en 61,8 miljoen euro bedrijfsresultaat om 73,7 miljoen. En de grootste pijn zit bij de projectontwikkelingsdivisie, die het voorwerk en de uitvoering doet voor woningbouwprojecten. BAM boekte 127 miljoen euro af op de divisie.

Projectontwikkeling is de kern van het verschil tussen BAM en Heijmans op dit moment. Het bestuur van BAM is negatief over de toekomst van gebiedsontwikkeling in Nederland. Er zijn volgens BAM meer krimpgebieden, de crisis op de woningmarkt is nog niet voorbij, en gemeenten bezuinigen en schrappen projecten.

Heijmans is veel positiever. De Brabantse bouwer claimt „een nadrukkelijke vraag naar gebiedsontwikkeling” te zien. Dat is heel iets anders dan het sombere geluid van BAM. Volgens financieel bestuurder Mark van den Biggelaar ziet Heijmans vooral goede mogelijkheden om kleinere projecten te doen. Door meerdere kleinere projecten aaneen te rijgen houdt het bedrijf de capaciteit op peil om na de crisis weer grotere klussen aan te kunnen. Op de beurs wordt de nieuwe aanpak van Heijmans gewaardeerd. In mei was een aandeel Heijmans nog geen 11 euro waard. De slotkoers van gisteren was 14,97 euro.

Aandeelhouders van BAM zijn minder tevreden. Deze week werd bekend dat investeringsfonds Governance for Owners een belang van 5 procent heeft opgebouwd. „We zijn zeer bezorgd over de gang van zaken bij BAM. Onder deze omstandigheden zou een bestuurder zijn verantwoordelijkheid moeten nemen”, zei fondsbestuurder Gavin Morris tegen persbureau Reuters. Het Britse fonds had ook een belang in uitgever Wegener en wist in 2007 de overname door Mecom te traineren omdat het bod niet hoog genoeg was. BAM heeft er dus een mondige aandeelhouder bij die zich vast zal gaan roeren.