Wel ambities, geen geld

Eén ding is duidelijk: er is zwaar weer op komst. Dat heeft minister Hans Hillen (Defensie, CDA) onomwonden opgeschreven in een brief die hij gisteren naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. De krijgsmacht moet zo zwaar bezuinigen dat er mogelijk 10.000 arbeidsplaatsen verloren gaan. Op een totaal van 70.000 werknemers die Defensie nu telt, van wie er 50.000 militair zijn. Er kan in korte tijd veel veranderen. De vorige staatssecretaris van Defensie, de CDA’er Jack de Vries, zette zijn kwaliteiten op het gebied van public relations nog in omdat hij grote personeelstekorten bij het leger vreesde. Dat was vóór de crisis.

De brief van de minister bevat veel groter en kleiner leed. Tot die laatste categorie behoren de kapotte douches en toiletten waarvan Hillen melding maakt en die volgens hem „demotiverend voor het personeel” zijn. Ze zijn onderdeel van een ernstiger probleem: het gebrek aan geld voor deugdelijk onderhoud van materieel, gebouwen en terreinen.

Het schrijven bevat meer interessante wetenswaardigheden en aankondigingen. Zo wil de minister van Defensie een relatieve toename in het personeelsbestand van de lagere militaire rangen (manschappen, sergeanten, luitenants en kapiteins) ten koste van de hogere rangen.

Niet dat Hillen op alle punten consistent is. Tussen alle sombere mededelingen door kondigt hij aan dat de krijgsmacht „ook de komende maanden en jaren” klaarstaat om „de Nederlandse belangen in binnen- en buitenland te dienen”. Om verderop op te merken dat het leger na de missie in Afghanistan toe is aan een „herstelperiode”, omdat er „diep in de reserves moest worden getast”.

Deze brief heeft uiteraard politieke betekenis, en gaat over veel meer dan het eigenlijke onderwerp, de begroting voor 2011. Hij is bedoeld voor de Kamer, maar ook voor zijn collega’s in het kabinet. Hillen was in een ver verleden (1983-1989) een goed ingevoerde woordvoerder van de minister van Financiën, destijds zijn partijgenoot Onno Ruding. Hillen weet hoe de hazen lopen als het gaat om begrotingsbesprekingen en hij zal ook beseffen dat coalitiegenoot VVD en gedoogpartner PVV best wat meer willen bezuinigen op Ontwikkelingssamenwerking.

De bewindsman die daarover gaat, staatssecretaris Knapen (CDA), zat notabene in de klankbordgroep die vorig jaar de totstandkoming van een in opdracht van Defensie vervaardigd rapport begeleidde, waarin de toekomstige opties voor de krijgsmacht stonden. De definitieve keuze was afhankelijk van de politieke ambities. In zijn regeerakkoord heeft het kabinet-Rutte voor het hoogste ambitieniveau gekozen: de veelzijdig inzetbare krijgsmacht. Eén ding is het kabinet toen vergeten: de financiële middelen te leveren die bij deze doelstelling passen.