'Reken maar dat Claudia nog van zich laat horen'

Claudia Pechstein weet zich gesteund door haar oud-trainer Joachim Franke. „De WK afstanden zou een mooi afscheid zijn.”

German speed skater Claudia Pechstein presents her autobiography Von Gold und Blut (From Gold and Blood) during a news conference in Berlin, November 8, 2010. Olympic speed skating champion Pechstein, who has been banned for two years after her blood profile showed abnormal values, has been trying to overturn her suspension upheld in November by the Court of Arbitration for Sport. REUTERS/Tobias Schwarz (GERMANY - Tags: SPORT SPEED SKATING MEDIA HEADSHOT) REUTERS

Tussen tientallen jongens en meisjes op het ijs van het Berliner Sportforum valt Claudia Pechstein (38) direct op. Met een blauw pullovertje over het oude schaatspak van de Duitse nationale ploeg rijdt ze wat opwarmrondjes.

De internationale topschaatsers, die vanaf vandaag meedoen aan de wereldbekerwedstrijden in Berlijn, zijn na hun training allang terug in het hotel. Pechstein is veroordeeld tot de openbare training met de Berlijnse jeugd, vanaf 17.20 uur precies. Buiten is het koud, nat en donker. Binnen in de fraai verlichte hal schreeuwt een jeugdtrainer „funf-nul” voor een rondje van 35,0.

In haar onlangs verschenen autobiografie Von Gold und Blut legt Pechstein nog één keer tot in detail uit hoe ze in deze volgens haar onrechtvaardige situatie terecht is gekomen. Als eerste sporter ooit werd ze op basis van afwijkende bloedwaarden in haar biologisch paspoort voor twee jaar geschorst, zonder dat dopegebruik daadwerkelijk kon worden bewezen.

Pechstein veranderde van de ene op de andere dag van succesvolste Duitse sporter aller tijden op de Winterspelen in een paria. De schaatswereld nam hard afstand. „Bedrieger”, riepen concurrenten en hun coaches. Pechstein kreeg steun van politici, medici en een deel van de Duitse schaatsbond. Ze streed in de rechtszaal voor eerherstel. Vergeefs. Ze ging er bijna aan ten onder. Haar biografie onthult dat ze zelfmoord wilde plegen.

„Hoe vertwijfeld kan een mens zijn”, vraagt haar oude coach Joachim Franke (70) zich op de tribune in het Sportforum af. „Claudia is in Berlijn bij iedereen bekend als iemand die positief in het leven staat. Unsere Sonnenschein, werd ze als meisje genoemd. Maar misschien weten juist positief ingestelde mensen in zo’n bizarre situatie juist niet meer wat ze moeten doen. Veel topsporters zijn sowieso gevoelig voor extremen. Haar gedachte aan zelfmoord was een primaire reactie. Haar ex-man speelde daarin een rol die eigenlijk niet goed was. Zo drongen de problemen de familiekring binnen en dat leidde tot een scheiding. Zelf hoorde ik dit verhaal pas later. Ik heb Claudia meer dan zestien jaar getraind, op zo’n moment neem je een soort vaderrol op je. Toen zag ze geen weg naar een toekomst. Nu is ze weer een jonge vrouw die naar voren kijkt, ook al is ze 38.”

Met enige trots vertelt Franke over zijn rol in de geplande comeback van Pechstein, als op 8 februari 2011 haar schorsing afloopt. „Tot die datum mag ze geen wedstrijden rijden, dat is moeilijk. Trainen onder deze omstandigheden is niet ideaal. Maar hier in Berlijn staat iedereen achter haar. Ze traint nu op 30 procent vergeleken met haar toptijd, drie of vier keer in de week. Claudia is zo goed dat ze in training bijna hetzelfde kan brengen als in de wedstrijd. Daaruit kan ik na al die jaren wel afleiden of het goed genoeg is.”

Om even over half zes loopt de vroegere trainer van kampioenen als Uwe-Jens Mey, Olaf Zinke en Monique Garbrecht met een stopwatch naar de rand van de baan. Pechstein rijgt in verbluffende stijl de snelle rondjes aaneen, van 32-laag tot 33-hoog. „Er zit zoveel woede in dat lichaam”, zegt haar oude jeugdtrainer Uwe Hüttenrauch langs de kant vol bewondering. „Reken maar dat ze nog van zich laat horen.”

Tussen de jonge krabbelaars door, soms wisselend van binnen- naar buitenbocht, klokt ze officieus een toptijd van even boven de 6.50 minuut over vijf kilometer. Ter vergelijking: het baanrecord van Martina Sáblíková is 6.59,26. „Door de problemen van de afgelopen anderhalf jaar raakt op de achtergrond dat Claudia vooral een buitengewone sporter is”, zegt Franke. „Er zijn er in de wereld maar weinig die zestien jaar aan de wereldtop staan. Deze vrouw heeft uitzonderlijke prestaties geleverd in een tijd dat het niveau enorm steeg.”

De voornaamste tegenstand komt voorlopig van buiten de ijsbaan. Van haar werkgever, de Duitse politie, mocht Pechstein dit jaar geen onbetaald verlof nemen. Nu heeft ze zich ziek gemeld. Franke: „Curieus dat men niet instemt met verlof, vind ik. Claudia heeft nog steeds een psychisch en mentaal probleem. De ijstraining is onderdeel van de therapie. Lichamelijke inspanning is goed, en het gaat er vooral om dat ze zich beweegt in het milieu waar ze zich thuis voelt.”

De trainer uit de voormalige DDR verbaast zich ook over de geringe steun vanuit het Duitse Olympisch Comité. „Ze hadden kunnen pleiten voor een verkorting van de schorsing.”

In plaats daarvan dronk voorzitter Thomas Bach bij een diner met de voorzitter van de internationale schaatsbond (de Italiaan Ottavio Cinquanta, red.) vorige maand Pechstein Riesling Sekt, zei Pechstein bij haar boekpresentatie. „Dat stond zo op de menukaart”, legt Franke uit. „Ik beschouw het een macabere grap.”

Pechstein zelf lijkt na haar bittere strijd en het verschijnen van haar biografie nu vooral gericht op een comeback, die via de wereldbeker in Salt Lake City en de wereldbekerfinale in Heerenveen moet leiden tot een hoogtepunt bij de wereldkampioenschappen afstanden in maart in Inzell. „Het ging wel goed vandaag”, is het enige dat ze na afloop kwijt wil. „Ik ga naar de masseur.”

Haar oude coach, die in 2007 stopte en nadien een heupoperatie en een hartaanval doorstond, kijkt tevreden toe. „Dat ik dit op mijn leeftijd nog doe voor Claudia, is een kwestie van eer”, zegt hij zacht. „Ik ben er zeker van dat ze haar zaak gaat aanvechten bij het Europese Hof en ik geef haar een goede kans. Als ik kan meehelpen om haar op de WK afstanden te krijgen, zou dat een mooi afscheid zijn.”