Op stap met de dader

scene uit de film Proces (2010) One Night Stand Nederland, Amsterdam, 15-05-2010 Stills IDTV Proces scene Bredero College Tamar van den Dop Ward Weemhof foto: Elmer van der Marel

One Night Stand: Proces. Ned. 2, 22.45-23.35 uur.

Een ijzersterk gegeven, op papier althans. Karina (Tamar van den Dop) heeft besloten „iets constructiefs te doen met de dood van Rutger”. Haar man werd namelijk doodgeslagen. Door Aron (Ward Weemhof), een voormalig economiestudent die na vijf jaar celstraf weer op vrije voeten is.

Karina verzorgt nu samen met Aron lezingen op middelbare scholen. Zij laat foto’s zien van Rutger en vertelt over haar verlies. De door wroeging en angstaanvallen geplaagde Aron legt dan met het angstzweet op zijn voorhoofd uit wat er die nacht gebeurde. Rutgers auto raakte zijn fiets, Rutger was woedend, daarna een rode waas. Gaandeweg wordt Aron beter in zijn berouw, krijgt hij complimentjes van de leerlingen. Dapper hoor! En dat zint Karina helemaal niet. Lijden moet hij. Vergeven zal ze hem nooit. En hoe waagt hij het om met een verjaardagscadeau op haar stoep te staan?

Proces biedt een mooie omkering: het slachtoffer die zich rancuneus, haast triomfantelijk in haar slachtofferschap vastbijt. En een dader die eigenlijk zieliger is – geïsoleerd en gebroken. Jammer dan dat de ontknoping zwak is: het blijkt Karina te gaan om zingeving. Maar wat je ziet is een vrouw die een dader liefst levenslang wil vastpinnen.

Ook de regie van debutant Jenneke Boeijink irriteert. Proces is zo’n procedurele film waarin een zich herhalende routine – Karina en Aron in de auto op weg naar de volgende lezing – subtiel verandert. Hier voelt dat als een belegen arthouse-truc, ook omdat Boeijink statische scènes wel heel erg rauw en nadrukkelijk afwisselt met zwabberende camera, vage focus, verblindend tegenlicht. Regie en montage zijn veel te sterk aanwezig, je ziet ze knippen in de montagekamer.

En waarom zit Tamar van den Dop daar zo afschuwelijk geforceerd te huilen?

Coen van Zwol