Mijn werk - Helen Verhoeven

(1974) volgde opleidingen in San Francisco en New York en aan de Rijks-akademie. Onlangs kreeg ze de Wolvecampprijs. Ze werkt in New York en Amsterdam. Dit jaar verbleef ze in Berlijn.

Ik schilder ruimtes waarin grote groepen bijeenkomen. Maar wat zich daar precies afspeelt, of het een staatsportret is of een familiebijeenkomst, blijft onduidelijk. Je voelt wel dat er iets aan de hand is, iets dreigends of benauwends, maar je kunt het niet benoemen. Vaak associëren mensen mijn werk met dromen of nachtmerries. Laatst zei iemand: het lijkt wel een verzameling geestverschijningen. Dat vond ik wel een mooi idee. Alsof die mensen in mijn schilderijen voor altijd tot elkaar veroordeeld zijn.

„Tot nu toe was mijn werk heel kleurrijk, maar voor deze serie heb ik gekozen voor zwart-wit. Ik wilde de composities wat chaotischer maken en dacht dat ze te heftig zouden worden als ze ook nog vol kleur zouden zitten. Door het zwart-wit komt er meer stilte in het werk. Je krijgt een ander gevoel van tijd. Het is een manier van werken die dichter bij tekeningen ligt, of bij oude foto’s.

„Ik denk dat mijn directe woonomgeving danig van invloed is geweest op dit werk. Mijn huidige atelier bevindt zich in het voormalige gebied van de Stasi, een witte vlek op de oude kaart van Berlijn. Sinds de val van de Muur hebben de gebouwen twintig jaar leeg gestaan, nu proberen kunstenaars wat leven in de buurt te brengen. Ik kijk uit op de gevangenis waar talloze intellectuelen zijn gemarteld en straks verhuis ik naar het gebouw waar telefoonlijnen werden afgeluisterd. Niet bepaald een kleurrijke omgeving.

„Ik probeer eerlijk te zijn in mijn werk. Alles wat me bezighoudt, alle beelden die in mij opkomen, laat ik ongecensureerd mijn schilderijen binnen. Ook als dat onprettige of onfatsoenlijke beelden zijn. Het is een ander soort eerlijkheid dan met woorden, maar het voelt toch als jezelf blootgeven. Achteraf kun je daar met verbazing naar kijken: wat zeg ik eigenlijk met deze voorstelling? Wat krijgt iedereen hier te zien?

„De laatste tijd heb ik me verdiept in de Italiaanse schilderkunst uit de vroege Renaissance. In Florence en Rome raakte ik overweldigd door de fysieke invloed van de kathedralen en de schilderijen. Daar zit zoveel overgave in. Kunst van nu is vaak zo extreem nuchter. Het mist die overtuigingskracht, die dramatiek. Ik denk dat die Italiaanse invloed duidelijk is terug te zien in mijn recente schilderijen. Ik heb geprobeerd ze een epische uitstraling te geven. Je zou ze on-Nederlands kunnen noemen.”

Sandra Smallenburg

Helen Verhoeven, The Thingly Character. T/m 18 dec in Galerie Diana Stigter, Elandsstraat 90, Amsterdam. Inl: www.dianastigter.nl