Een diploma is meer dan een papiertje

Homoseksuele studenten van UvA Pride verspreiden een poster met het gefotoshopte gezicht van bestuursvoorzitter Karel van der Toorn, pardon Carla van der Toorn.

In het Amsterdamse universiteitsblad Folia stak vorige week een opvallende poster: foto’s van ene Carla van der Toorn. Het is de zogenaamd ‘omgebouwde’ bestuursvoorzitter van de Universiteit van Amsterdam (UvA) die in werkelijkheid Karel van der Toorn heet. Met behulp van photoshop is zijn foto vervrouwelijkt. De tekst erbij luidt: „Als UvA-baas Karel van der Toorn vroeger zelf een vrouw was geweest, had hij oud-student Justus misschien beter begrepen.”

De actie is opgezet door UvA Pride, het platform voor lesbiennes, homo’s, biseksuelen en transgenders die werken of studeren aan de UvA.

Maar wie is Justus? Hij was nog vrouw toen hij negen jaar geleden afstudeerde aan de Universiteit van Amsterdam. Op zijn bul Politicologie en Vrouwenstudies staat dan ook nog dat Justus Eisfeld (37) van het vrouwelijke geslacht is.

Maar Eisfeld begon in 2002 aan een transformatie, die met een operatie in 2008 werd voltooid. Nu Eisfeld man is, vroeg hij de UvA om de geslachtsverandering door te voeren in zijn diploma.

De UvA weigerde. Eisfeld had destijds als vrouw het diploma gehaald, en dus blijft daar op staan dat mevrouw Eisfeld het diploma behaalde. Ook zijn oude voornaam als vrouw blijft op het diploma staan. „Ik ben een man, maar word door de UvA als vrouw beschouwd”, concludeerde Eisfeld onlangs.

De UvA zegt dat het juridisch niet mogelijk is een nieuwe bul met een veranderd geslacht uit te reiken. Eisfeld trekt dat in twijfel. Hij is daarom naar de Commissie Gelijke Behandeling gestapt.

In afwachting van een uitspraak zijn sympathisanten voor de strijd van Justus Eisfeld een actie begonnen die niet onopgemerkt is gebleven binnen de universiteit.

Intussen hebben ruim 1.000 mensen de petitie ondertekend om Eisfeld van een nieuw diploma te voorzien. „Door deze actie willen we druk op het College van Bestuur uitoefenen”, zegt Tim Savenije (25), vicevoorzitter van UvA Pride.

Savenije: „Het gaat ons trouwens niet alleen om het principe. Justus heeft ook echt last van de situatie.” Eisfeld kwam namelijk in 1997 van Berlijn naar Amsterdam om aan de UvA te gaan studeren. Met dokters- en sterilisatieverklaringen in de hand diende hij later in Duitsland met succes een verzoek in voor een nieuw geboortebewijs.

Nu woont hij New York. „In Amerika is het gebruikelijk dat je bij sollicitaties je diploma’s mee stuurt. Dat zou in mijn geval problemen opleveren omdat ik een diploma met een vrouwenvoornaam heb”, zei Eisfeld in Folia.

Een mannelijke sollicitant met een bul waarop staat dat hij vrouw is, roept vragen op. Eisfeld moet hierdoor tijdens gesprekken uitleggen dat hij transseksueel is, wat volgens Tim Savenije niet in zijn voordeel werkt bij het vinden van een baan.

„Deze kwestie raakt de kern waar UvA Pride voor staat: dat je baas bent over je eigen identiteit en dat de UvA je daarbij ondersteunt”, zegt Savenije. UvA Pride, dat ruim een jaar bestaat, organiseert lezingen en borrels voor homoseksuele studenten en docenten. „Niet dat de UvA homo-vijandig is – je wordt hier als homo zeker niet door de gangen gesmeten – maar toch blijft het belangrijk om te onderstrepen dat iedereen op de UvA zonder problemen zichzelf kan zijn. Bijvoorbeeld om uit de kast komen gemakkelijker te maken voor de eerstejaars student die het woord homo op de middelbare school vooral als scheldwoord heeft leren kennen.”

In navolging van UvA Pride is er nu ook homonetwerk op de Vrije Universiteit. De Universiteit Leiden heeft sinds kort ook een Roze Netwerkborrel.

Jaus Müller