Berlusconi helpt Venus en Mars aan een prothese

REFILE - CAPTION CLARIFICATION A combination picture shows the marble statue of "Venus and Mars" before restoration in February 2010 and after (R) restoration, inside Chigi Palace in Rome November 18, 2010. The statue was restored adding the hands and the penis, as it was discovered in 1918, after personal pressure by Italy Prime Minister Silvio Berlusconi, "La Repubblica" newspaper says. REUTERS/Remo Casilli (ITALY - Tags: SOCIETY) REUTERS

Een nieuwe penis voor Mars, de god van de oorlog. En twee nieuwe handen voor Venus, de godin van de liefde. Deze twee giften van premier Silvio Berlusconi hebben in Italië tot een kunsthistorische rel geleid. Hij heeft de prothesen laten aanbrengen bij de antieke beeldengroep uit het jaar 185 die hij naar zijn werkpaleis Palazzo Chigi in hartje Rome heeft gehaald. De politieke oppositie spreekt schande van de kosten (70.000 euro) van deze ‘cosmetische chirurgie’ in een tijd dat op cultuur bezuinigd moet worden. Kunsthistorici zijn boos omdat de restauraties niet zijn uitgevoerd volgens de regels die voor klassiek cultuurgoed gelden, meldde de krant La Repubblica.

In februari werden de marmeren sculpturen van het Museum van de Thermen van Diocletianus overgeplaatst naar de ambtswoning van Berlusconi. Hij gaf zijn huisarchitect Mario Catalano de opdracht de beeldengroep te completeren. „Waarom zien de beelden in China eruit als nieuw, terwijl die van ons armen en hoofden moeten missen? Maak ze heel”, zou zijn opdracht zijn geweest. Een team van naar verluidt twaalf personen boog zich vervolgens over de vraag hoe groot de penis van Mars zou moeten zijn en naar welke richting de ontbrekende vingers van Venus moesten wijzen. Al eeuwen waagden restaurateurs het niet meer om een antiek beeld zo ingrijpend te wijzigen.

De beeldengroep staat in Palazzo Chigi voor een azuurblauw decor. Daarover is ook discussie, omdat het kitsch zou zijn. Het is een typisch voorbeeld van de „Hollywoodiaanse smaak van Berlusconi’s huisarchitect”, schrijft La Repubblica.

Conservatoren spreken schande van de aanpak van Venus en Mars. De nieuwe ledematen vormen „een enorme beschadiging van het beeld”, aldus Antonio Forcellino, sinds dertig jaar restaurateur in het museum van Paestum. De directeur van de Vaticaanse Musea, Antonio Paolucci, spreekt van „vervalsing van de oorspronkelijke pracht van de beelden. [...] Dit soort ingrepen, waarbij handen of penissen worden toegevoegd, vindt al eeuwen niet meer plaats.” Als er al restauraties plaatsvinden, moet zichtbaar blijven wat nieuw is en wat oud, stelt hij. „Het kan niet anders dan dat dit is gebeurd op gezag van bovenaf, dat wil zeggen van de premier. Ik neem aan dat de opdracht zo dwingend was dat geen enkele restaurateur zich heeft durven verzetten, helaas”, zei hij tegen La Reppublica.

Minister van Cultuur Bondi, wie eind van de maand een motie van wantrouwen wacht wegens het instorten van het gladiatorenhuis in Pompeï, verdedigt de ingreep. Volgens hem kunnen de penis en de handen zonder schade weer worden verwijderd. Gezien de labiele situatie van Berlusconi’s kabinet zou de ontmanning spoedig kunnen plaatsvinden. Dan gaan Venus en Mars weer in originele staat terug naar het museum van de Thermen van Diocletianus.

Bas Mesters

    • Bas Mesters