Particulier initiatief moet de kunsten redden

Zaterdag komt op het Leidseplein in Amsterdam een menigte samen om letterlijk te ‘schreeuwen’ om cultuur. Aanleiding is de voorgenomen bezuiniging van het kabinet.

Veel musea, theaters, ziekenhuizen en welzijnsorganisaties zijn ooit ontstaan door particulier initiatief. Zonder initiatieven van rijke of betrokken bedrijven, families en fondsen zouden wij nu geen Concertgebouw hebben en zou de kwaliteit van onze culturele samenleving lang niet zo hoog zijn.

Mensen als Samuel Sarphati, Oscar Carré en Abraham Tuschinski hebben Amsterdam veel moois opgeleverd. In die traditie staat ook Joop van den Ende. Toentertijd gold: ‘als de overheid het niet doet, doen we het zelf.’

Een trend voor de toekomst is de verschuiving naar zogeheten major donors en vrijkomende lijfrentes. Door de vergrijzing en de toename van het aantal kinderloze echtparen ontstaat een nichemarkt voor het werven van erfenissen en nalatenschappen.

Het is onze ervaring dat bevlogen burgers en bedrijven steeds vaker hun maatschappelijke verantwoordelijkheid nemen, organisaties in stand houden en nieuwe initiatieven ondersteunen. Niet alleen ten eigen faveure, maar juist ook voor het brede maatschappelijke belang.

Deze omslag vraagt om een compleet andere houding bij veel maatschappelijke organisaties, ook in de culturele sector. Zorgen voor meer eigen inkomsten door creatiever samen te werken met sponsors en donateurs, door echte partnerships aan te gaan. Hopelijk leidt de komende bezuinigingsronde naast protestacties ook tot een hernieuwde kennismaking met particulier initiatief. Het zal wel moeten.

Camiel Overgaauw en Job van Dooren

Werkzaam bij Van Dooren Advies, bureau voor communicatie, sponsoring en fondswerving