Nederland verliest aanzien bij NAVO

Premier Rutte maakt morgen op de NAVO-top in Lissabon zijn debuut op het wereldtoneel. Maar Nederland is niet meer de gevierde bondgenoot van de afgelopen jaren.

Maanden na de beslissing van Nederland om zijn troepen uit Uruzgan terug te trekken, wat afgelopen zomer ook echt gebeurde, waren bij de NAVO nog complimenten te horen: de Nederlanders hadden daar toch maar mooi werk gedaan. Op de NAVO-top in Lissabon die morgen begint, zal dat definitief voorbij zijn.

Achter de brede rug van Canada, dat zijn gevechtstroepen ook terugtrok uit Afghanistan, kan premier Mark Rutte niet meer schuilen. Want de Canadezen hebben net besloten met ruim 950 militairen mee te doen aan de trainingsmissie van de NAVO. Nederland denkt nog na over een bijdrage en neigt ernaar om vooral de politiemissie van de Europese Unie in Afghanistan te steunen – een trainingsmissie die op het NAVO-hoofdkwartier een ‘kleintje pils’ wordt genoemd.

Rutte, die in Lissabon zijn debuut maakt op het politieke wereldtoneel, zal genoegen moeten nemen met een plek aan de zijlijn. Nederland stond altijd bekend als trouwe NAVO-bondgenoot, maar dreigt in aanzien te kelderen als het weinig of geen militairen naar Afghanistan stuurt. Andere NAVO-landen zien zo’n beslissing als niet-solidair. En solidariteit geldt als de basis van het militaire bondgenootschap.

Vorige week was minister van Buitenlandse Zaken Uri Rosenthal (VVD) op bezoek bij de NAVO in Brussel. Secretaris-generaal Rasmussen maakte hem duidelijk dat hij er geen boodschap aan heeft als een substantiële bijdrage aan de NAVO-trainingsmissie ‘moeilijk ligt’ in het Nederlandse parlement. In andere landen ligt het ook moeilijk. En Denemarken en Canada hebben ook een minderheidskabinet. „Hij kreeg te horen: ‘Kom me niet aan met dat soort verhalen’. Echt Rasmussen”, aldus een NAVO-diplomaat.

De ex-premier van Denemarken is ruim een jaar in functie. Hij is al in 27 van de 28 lidstaten op bezoek geweest, maar niet in Nederland. Vorig jaar werd een bezoek uitgesteld omdat het toenmalige kabinet nog moest beslissen over de Uruzganmissie en niet de indruk wilde wekken dat Rasmussen daar invloed op kwam uitoefenen. Daarna had een bezoek geen zin omdat het kabinet demissionair was.

Maar nu? Er is nog steeds geen afspraak. „Rasmussen gaat alleen op reis als hij denkt dat het hem iets oplevert”, zegt een NAVO-functionaris.

Rosenthal heeft Rasmussen laten weten dat Nederland in Lissabon nog geen toezegging doet over trainers voor Afghanistan. „Kijk naar de bocht die de Canadezen hebben gemaakt”, klinkt het bij de NAVO. „En Nederland doet moeilijk over misschien vijftig man?”

Commentaar: pagina 2

NAVO 3.0 moet de bondgenoten beschermen: pagina 7

    • Juurd Eijsvoogel
    • Petra de Koning