Kort nieuws Wetenschap

Nieuw medicijn pakt oorzaak aan van taaislijmziekte

Door onze redactie wetenschap

Rotterdam, 18 nov. Voor het eerst is er een werkzaam medicijn tegen taaislijmziekte dat niet alleen de luchtwegklachten verlicht, maar werkelijk ingrijpt op het genetisch defect waarmee de patiënten worden geboren. De eerste test is gedaan bij 39 patiënten. Taaislijmziekte is een erfelijke ziekte waarbij een chloride transporterend ionkanaal (een eiwit) in het celmembraan afwezig of ‘mank’ is. Het gevolg is dat patiënten aan hardnekkige luchtweginfecties lijden die hun longen slopen. Het geteste medicijn VX-770 is ontwikkeld voor de ongeveer 4 procent van de patiënten die een mutatie hebben op positie 551 van het eiwit. VX-770 pept de werking van het eiwit op. De longfunctie van de patiënten verbeterde met ongeveer 9 procent, schrijven Canadese en Amerikaanse onderzoekers vandaag in The New England Journal of Medicine. Daar zijn patiënten met taaislijmziektepatiënten meestal al heel blij mee.

Haaien per abuis in Middellandse zee

Door onze redactie wetenschap

Rotterdam, 18 nov. Witte haaien in de Middellandse Zee zijn heel nauw verwant met de Australische witte haaien (Carcharodon carcharias) en veel minder met witte haaien in de Noordelijke Atlantische Oceaan. Dat hebben Schotse onderzoekers met genetisch onderzoek vastgesteld, schreven zij gisteren in Proceedings of the Royal society B. De wetenschappers vermoeden dat de dieren zijn meegevoerd naar ‘de verkeerde’ oceaan tijdens de extreme klimaatomstandigheden tussen de ijstijden, vanaf 700.000 jaar geleden. Toen kan een beperkt aantal zwangere vrouwtjes vanuit de Indische Oceaan rond de punt van Zuid-Afrika zijn meegevoerd de Atlantische Oceaan op. De grote draaikolken (de zogeheten Algulhas-ringen) die met regelmaat bij Zuid-Afrika optreden, zouden toen veel sterker zijn geweest.

Stof toch opgepikt van planetoïde

Door onze redactie wetenschap

Rotterdam, 18 nov. De Japanse ruimtesonde Hayabusa heeft inderdaad gruis van de planetoïde Itokawa meegebracht. Dat zei eergisteren de Japanse minister van onderwijs en onderzoek, Yoshiaki Takagi. In juni van dit jaar keerde Hayabusa na een reis van zeven jaar terug naar de aarde en dropte een capsule in Australië (de sonde zelf verbrandde inde dampkring). Het was echter onduidelijk of het gruis in die capsule van Itokawa afkomstig was, of er tijdens de harde landing op aarde in was gekropen. Hayabusa landde in 2005 twee keer op de 600 meter lange en gruizige rotsklomp Itokawa. Kogeltjes die stof hadden moeten laten opvliegen, werkten beide keren niet. Toch zaten er volgens JAXA ongeveer 1.500 buitenaardse stofdeeltjes in de capsule.

Staar opereren gaat beter met 3D-scan

Door onze redactie wetenschap

rotterdam, 18 nov. Staaroperaties kunnen nauwkeuriger en waarschijnlijk ook beter worden uitgevoerd. Dat schrijven onderzoekers van Stanford University en het bedrijf Optimedica in een gisteren gepubliceerd artikel in Science Translational Medicine. De staaroperatie is de meest uitgevoerde chirurgische ingreep in de Westerse wereld. De troebel geworden ooglens wordt vervangen door een kunstlens, waarna het zicht weer helder is. Cruciale stap is de ronde opening die de chirurg – via een paar millimeter groot sneetje in het oog – in het lens-omhullende kapsel snijdt. De lens wordt daarna kapotgetrild, weggezogen en vervangen door een kunststoflens. Dat snijden in het lenskapsel kan preciezer met een geavanceerde laser die op de juiste plaats komt dankzij een 3D-scan van het oog.

Meer toendrabrand

Rotterdam, 18 nov. De huidige klimaatverandering vergroot de kans op zware toendrabranden, zeker in Alaska. Dat blijkt uit statistische analyse en onderzoek aan het sediment van twee meertjes in Alaska, gepubliceerd in de Journal of Geophysical Research (oktober). Asdeeltjes van toendrabranden zijn terug te vinden in boorkernen uit het slib op de bodem van meertjes. Zo is komen vast te staan dat een brand zo groot als die van 2007 bij de rivier de Anaktuvuk de afgelopen vijfduizend jaar niet eerder voorkwam. Statistische analyse toont aan dat de kans op brand sterk stijgt als de dagtemperatuur in de zomer boven de 10 graden komt. Dat gebeurt steeds vaker.