Harry's volwassen missie

Gisteravond ging de nieuwste Potterfilm Harry Potter And The Deathly Hallows I in première.

Nu zijn de helden groot en alleen op de wereld.

British actor Daniel Radcliffe arrives at a cinema in London's Leicester Square for the World Premiere of Harry Potter and the Deathly Hallows Part 1, as masked actors stand behind, Thursday, Nov. 11, 2010. (AP Photo/Lefteris Pitarakis) AP

Wat is een Harry Potter-film voor wie de boeken niet las of de vorige delen miste?

Onbegrijpelijk, lijkt me. Waarom trekken Harry, Hermelien en Ron met een magische tent de bossen in om Gruzielementen te vernietigen nadat de toverwereld via een putsch in handen is gevallen van Voldemort, Heer van het Duister, Hij Die Niet Genoemd Mag Worden? Wat zijn dat eigenlijk, Gruzielementen?

Zeven voorwerpen waarin de gebarsten ziel van Voldemort is opgeslagen, een soort back-up die hem onsterfelijk maakt. Zo leerde je in deel zes. In deze film wordt het nauwelijks uitgelegd. Harry Potter heeft zo’n massale en trouwe aanhang dat hij geen nieuw publiek meer hoeft aan te boren.

Gisternacht om één minuut over twaalf konden de ‘Potterati’ in 101 Nederlandse bioscopen zien hoe de eindstrijd tussen goed en kwaad inzette, in Harry Potter And The Deathly Hallows I. Aanvankelijk is het kwaad oppermachtig, zoals dat gaat bij een apocalyps. Voorheen volgden Potter-films het stramien van een schooljaar op Zweinstein: in de klas zitten, blokken en als afsluiting een pittig examen in de vorm van een gevecht tegen Voldemort en zijn trawanten.

Nu zijn de helden volwassen. Alleen op de wereld, partizanen in een wagneriaanse wildernis van mistige wouden, verlaten hooglanden en woeste rotskusten. De toverwereld is een nazistische dictatuur, met Harry, Ron en Hermelien als opgejaagd wild met een hopeloze missie.

Boek nummer zeven is in twee filmdelen opgeknipt. Geen slecht idee, er valt veel te verhelderen. Over het troebele verleden van Harry’s dode leermeester Perkamentus, over de relieken van de dood, waarbij voor het eerst zelfs animatie wordt ingezet. De structuur van J.K. Rowlings roman doorstaat die tweedeling goed. De eerste helft is een klassieke queeste, een zoektocht naar een heilige graal. De andere helft beslaat een belegering met veldslag. Het is een beproeving vol momenten waarop de ridders zich afvragen of god wel aan hun zijde is en de graal wel bestaat.

De groeiende, deels seksuele spanning tussen het trio Harry, Hermelien en Ron formeert de emotionele spanningsboog. Doorstaat hun vriendschap hun radeloosheid en hun isolement? Het komt niet helemaal uit de verf. Dat ligt deels aan de jonge acteurs die zich ditmaal niet kunnen verschuilen achter formidabele veteranen uit de Britse eredivisie, zoals Michael Gambon (Perkamentus) of Maggie Smith (Miranda Anderling). Ook in dat opzicht staan zij er alleen voor, en dan blijken ze vooral adequaat.

Net als in het boek van Rowling wordt halverwege de spanning doelbewust opgeofferd aan een lange, statische periode van doelloos zwerven. Maar in de film krijgt de vertwijfeling weinig ruimte om te broeien en te knetteren. Steeds is er toch explosieve actie: een achtervolging per vliegend zijspan, een invasie op het orwelliaanse ministerie van Toverkunst, een horrorscène met monsterslang en andere schermutselingen met Voldemort en zijn Dooddoeners.

The Deathly Hallows I bevordert de vaart ten koste van de emotie en voelt zo nog meer dan het vorige deel als een brug naar de finale, die zomer 2011 uitkomt.

Wat ook ontbreekt, is een eminent lijk. Hoe Amerikaans Potter-films ook ogen, ze kennen al sinds deel vier steevast een Europese, tragische climax. Eerst sneuvelde vriend en rivaal Carlo Kannewasser, daarna volgden ‘grote broer’ Sirius Zwarts en leermeester Perkamentus. Ook nu eindigt het in snikken, graf delven en de schouders rechten – maar de dode is een bijfiguur. Zo scoort The Deathly Hallows I een ruime voldoende, maar is hij geen uitschieter in de reeks.

Harry Potter And The Deathly Hallows, Part I. (Harry Potter en de relieken van de dood)

Regie: David Yates. Met: Daniel Radcliffe, Emma Watson, Rupert Grint, Ralph Fiennes. In 180 bioscopen ***