Spelen met kunst

The Temporary Stedelijk organiseert elke donderdag een publieksavond.

Morgen gaat het onder meer over de nieuwste games van kunstenaars.

Een oud echtpaar steekt over en moet zich haasten want er komt een tram aan. Je moet helpen, door aan een handvat te draaien. Maar hoe snel? Vliegt het echtpaar over het zebrapad of schuifelt het?

Het kunstwerk Moment van Floortje Zonneveld bestaat uit twee zoötropen waarop videobeelden zijn aan te slingeren. De zoötroop (een rechtopstaande cilinder met gleuven) was een van de eerste apparaten waarop bewegend beeld kon worden bekeken. Zonneveld bouwde deze machine om, zoals ze zelf zegt, „tijd op verschillende manieren te beleven”. De snelheid van de draaiende zoötropen bepaalt wat je hoort: het ritme van voetstappen, een rinkelende sleutelbos, straatgeluid.

Spelen kan in het museum ook met Augmented Reality. Zoals bij de Nieuw-Zeelandse mediakunstenaar Julian Oliver. Door blokjes, voorzien van een QR-code te stapelen kun je op een monitor zien hoe een mannetje van de ene ruimte naar de andere loopt, de trap op, een hoekje om. Al spelend verbaas je je hoe het blokje tot leven komt. En al stapelend speel je een spel en kun je van het ene level naar het andere, van ruimte naar ruimte.

Augmented reality is erg populair. Kunstenaar Sander Veenhof maakte (ongevraagd) voor het MoMA een app zodat je allerlei virtuele kunst in het museum kon zien via de smartphone. Kunst, die in werkelijkheid niet tot de collectie van het museum behoort. Kunst, die er ooit gestaan heeft, maar nu niet meer te zien is. Veenhof maakt nu iets speciaal voor The Temporary Stedelijk in Amsterdam.

Jan Rothuizen tekent kaarten, zoals te zien in De zachte Atlas van Amsterdam (2009). Daarin wandelt hij door de stad en haalt al tekenend herinneringen op. Voor de opdracht die Rothuizen kreeg, logeerde hij een nacht in het museum. Hij zwierf in zijn eentje door de zalen waar hij als jonge jongen vaak kwam. In zijn augmented reality-applicatie, die op de Play It!-avond gelanceerd wordt, zien we hoe hij zich bijvoorbeeld de palmboom herinnert, die jaren op de trap heeft gestaan maar weg moest toen klimaatbeheersing een prioriteit werd.

Maar er is meer te zien. Boomerang Create, het reclamebedrijf van de gratis ansichtkaarten in kroegen, vroeg hun creatieven om via e-mail op elkaars tekeningen te reageren. Dit leidde tot een beeldenreeks die ‘morpht’: de ene tekening verandert in de andere. Dit open source kunstwerk wordt groot op een museummuur geprojecteerd.

Om de installatie Hybrid van Gosse de Kort en Daan Brinkman te ervaren, moet je elkaar aanraken. In een donkere ruimte staat een grote staaf; bovenin een lamp met een spiegel die draait. Hieronder bevindt zich een stalen plaatje, dat zich opent en sluit waardoor het licht richting krijgt. En er zich lichtpatronen, in de vorm van een panorama, op de muur vormen. Golfbewegingen van licht dansen door de zaal, afhankelijk van hoe diegene die ermee speelt, de ander aanraakt. Zachtjes of hardhandig: het lichtpatroon past zich aan. De motoren zorgen voor een hoge toon.

De lezingen op de Play It!-avond gaan dieper in op de betekenis en ontwikkelingen van mediakunst. Het gaat onder andere over ‘artistic games’, het kunstzinnige computerspel. Bruno Felix van het Amsterdamse transmediabedrijf SubmarineChannel vertelt over de nieuwste spellen die ontwikkeld worden door teams van kunstenaars en gameontwikkelaars. Een van de teams bestaat uit Han Hoogerbrugge en Sander van der Vegte. Hoogerbrugge maakt al jaren interactieve visuele grapjes, vaak met zichzelf in de hoofdrol. Op zijn website valt van alles te beleven: we zien getekende figuren blaffen, likken, springen en rennen.

Er zijn meerdere interessante sprekers zoals Matt Adams van Blast Theory, een groep die al jaren performance, beeldende kunst en technologie combineert. Wat opvalt is dat, zowel onder de sprekers als onder de kunstenaars, er zich maar twee vrouwen bevinden. Het is bepaald niet zo dat er geen vrouwen te vinden zijn die werken met of iets weten van interactieve kunst. Erg jammer dat daar niet over na wordt gedacht, net als de omstandigheid dat de met veel zorg gemaakte installaties maar één avond te zien zijn. Een gemiste kans.

tentoonstelling

Play it

Morgen, 19.00 u, Auditorium Stedelijk Museum, Amsterdam.