Schreeuw

Op 22 november gaat Freek de Jonge in de Heineken Music Hall proberen om die krakende deurstem van hem tot een schreeuw te verheffen. Het moet een schreeuw ‘voor cultuur’ worden, of eigenlijk ‘voor subsidie’, ook al haalt hij die twee continu door elkaar. Bij Pauw en Witteman lichtte hij de actie nog eens toe in dat bijna standaard geworden rampenvocabulaire: er is een kaalslag aan de gang, een Kristallnacht, een beeldenstorm, Talibaanachtige cultuurdestructie.

Ik weet niet of Freek de Jonge de afgelopen tijd nog wel eens door de Marnixstraat is gefietst. Want terwijl hij op televisie de Apocalyps van de Nederlandse cultuur voorspelt, is daar in rap tempo een prachtig nieuw ‘Nieuwe de la Mar’-theater uit de grond gestampt. In 2005 was het Freek de Jonge zelf die er de laatste voorstelling speelde. Er was geen geld voor de verbouwing van het vervallen en brandonveilige gebouw.

Maar tegen de woedende beeldenstorm in heeft Joop van den Ende 60 miljoen euro in het pand gepompt, inclusief 1 miljoen euro per jaar voor ‘onrendabele’ voorstellingen. Geen centje subsidie was er nodig. De VandenEnde Foundation doet hiermee in zijn eentje al 20 procent van de bezuinigingen op het cultuurbudget teniet. Freek zal er wel van schrikken. Wat nou als er helemaal geen schreeuw nodig is, maar een deel van de problemen kan worden opgelost als men gewoon eventjes met de Quote 500 op schoot een rondje belt?

Ook het Nieuwe de la Mar zal hinder ondervinden van de bezuinigingen. Kaartjes worden bijvoorbeeld duurder door de hogere btw-tarieven. Maar bij de Freek de Jonges gaat het verder, die hebben last van een existentiële crisis. De organisatie weet een schreeuw om subsidie niet meer te onderscheiden van een schreeuw om cultuur. Dat is ernstig. Zijn de gezelschappen en orkesten van dit land gaan geloven dat de subsidie hen definieert? Zijn ze hun bestaansrecht gaan ontlenen aan het feit dat ze gesponsord worden door de overheid?

Het nieuwe nieuwe de la Mar laat zien hoe het anders kan. Terwijl Freek straks staat te schreeuwen om subsidie, gaat het doek daar gewoon weer open. The show will go on. Altijd.

Rosanne Hertzberger

    • Rosanne Hertzberger