Gewonnen geld is zoeter

Scene uit de film The Player (De Speler, 2009) Foto: Cinema Delicatessen speelkaarten kaarten gokken symboliek

Holland Doc: The Player (John Appel, 2010), Ned. 2, 20.50-22.00u.

Vanavond opent in Amsterdam het documentairefestival IDFA met De stand van de sterren van Leonard Retel Helmrich. De documentairerubriek Holland Doc besteedt de komende twee weken veel aandacht aan het IDFA. Vanavond is The Player te zien; een van de IDFA-hits van vorig jaar. Regisseur John Appel werd beroemd door zijn documentaire over André Hazes. Holland Doc toont een ingekorte versie van The Player; twintig minuten zijn er uitgeknipt, anders past hij niet in de beschikbare tijd.

The Player is Appels meest persoonlijke documentaire tot nu toe: hij gaat over zijn gokverslaafde vader die zonder met zijn ogen te knipperen enorme bedragen verloor op de renbaan en in het casino. Appel leest een aan hem gerichte oude brief van zijn vader voor, laat familiefilmpjes en foto’s zien en vertelt in voice-over kenmerkende anekdotes over zijn vader. Hoe hij bijvoorbeeld zijn dure Mercedes aan een onbekende meegaf. Een gokje uit nieuwsgierigheid. Wat zou er met de auto gebeuren? Een gokje dat slecht afliep. De Mercedes werd geheel vernield teruggevonden in de Velsertunnel en de man die de auto ‘leende’ bleek een gezochte crimineel.

Maar de film beoogt veel meer te zijn dan een portret van Appels vader. Aan de hand van interviews met drie gokkers – in zekere zin alter ego’s van zijn vader – probeert The Player door te dringen in de geest van gokkers. Wat drijft hen? Waarom zetten ze zoveel op het spel? Hoewel ze goed over hun fascinatie voor gokken kunnen praten, blijft een eenduidige verklaring uit.

Hun gedrag blijft mysterieus. Wij moeten er naar gissen. Appel benadrukt in zijn beelden vooral hun eenzaamheid. Het filmbeeld waarin een van hen een netjes in vieren gesneden boterham met pindakaas eet, zegt in al zijn triestheid meer dan de interviews. Als ze gokken, ontvluchten ze voor eventjes deze eenzaamheid.

André Waardenburg

    • André Waardenburg