De moesson als hoofdrolspeler

Lola. Regisseur: Brillante Mendoza. Met: Anita Linda, Rustica Carpio, Jhong Hilario. In 4 bioscopen. ****

Lola werd in drie maanden gefinancierd, gedraaid en gemonteerd – je moet het ijzer smeden als het heet is. In Cannes kaapte de Filippijnse regisseur Brillante Mendoza medio mei 2009 met zijn film Kinatay de prijs voor beste regisseur weg voor de neus van Tarantino, Loach, Haneke en Von Trier. Toen wilden zijn geldschieters wel. Dus snel terug naar Manila: cast en crew regelen, filmen, snijden. En zo was Lola begin september 2009 alweer klaar voor de competitie van Venetië.

Mendoza, door het Eye Film Instituut met een retrospectief geëerd, vertelde onlangs dat 70 procent van zijn films zijn geïmproviseerd en één opname meestal volstaat. Hij gelooft in improvisatie, intuïtie en gelukkig toeval, maar zijn brille schuilt in het vermogen de kijker de Filippijnse realiteit bijna fysiek te laten ervaren. Je ruikt de rottige, zompige stank bijna, de ruis van de stad dringt door tot in je poriën.

Ook in Lola, waarin de moesson de hoofdrol speelt. Regen ruist, roffelt, geselt de golfplaten daken van waterstad Malabon City. In de machtige opening steekt oma Lola een kaarsje aan op de plek waar haar kleinzoon is doodgestoken om een mobiele telefoon. De wind blaast haar kaarsje uit: een voorafschaduwing van Lola’s pathetische poging recht te krijgen. Het is niet dat ze haar tegenwerken, eerder waait haar voornemen terloops achter de horizon omdat Lola zoveel sores heeft: hoe betaal je een doodskist? Intussen hosselt een tweede oma erop los om de moordenaar vrij te krijgen.

Lola is een ontroerende hommage aan de moeders en oma’s die in de matriarchale Filippijnen alles regelen. En een droef commentaar op armoede die elke moraal erodeert, alles reduceert tot een transactie. Erst kommt das Fressen, dann kommt die Moral, schreef Brecht.