Nieuw in Bihar: meisje fietst naar school

Bihar, van oudsher de armste en meest corrupte deelstaat van India, ontworstelt zich langzaam aan de lethargie. ‘De overheid begint marginaal te functioneren.’

Faharat Parveen (14), een moslimmeisje uit een arm gezin in het dorpje Kewra in de Indiase deelstaat Bihar, heeft een nieuwe fiets. Elke ochtend gaat ze daarop naar de middelbare school, een paar kilometer verderop. Ze wil later doorstuderen, misschien dokter worden. Haar moeder (35) kijkt lachend toe. Zij is nooit naar school geweest.

Faharat toont het nieuwe gezicht van Bihar, een oostelijke deelstaat die gold als de meest achterlijke en ordeloze van het land. Bihar kon je maar het best kon ontvluchten, zoals miljoenen migrantenarbeiders hebben gedaan. Bihar was een scheldwoord.

Nu is dat beeld veranderd. In India wordt tegenwoordig met verbazing gesproken over Bihars mysterieuze verrijzenis, met een imposante economische groei van ruim 10 procent vorig jaar, hoger dan het Indiase gemiddelde van 8 procent. Als Bihar (bijna 90 miljoen inwoners) zich ontworstelt aan zijn spreekwoordelijke lethargie, dan gaat heel India (1,2 miljard) er geweldig op vooruit, voorspellen sommigen hoopvol.

Anderen vinden dat Bihar nog een hele lange weg te gaan heeft. Van helemaal niks tot een klein beetje is vooruitgang, maar nog geen revolutie, zeggen ze.

Net als honderdduizenden andere meisjes heeft Faharat haar fiets te danken aan Nitish Kumar (59), sinds 2005 premier van de deelstaat. Hij wil dat meisjes langer naar school gaan en pas op latere leeftijd trouwen. Daarom krijgt elk meisje dat naar de middelbare school gaat ruim 30 euro om een fiets te kopen. Omdat Faharat een sportief model wilde, legden haar ouders vijftien euro uit eigen zak bij. Dat is geen kleine uitgave: als bijrijder op een vrachtwagen verdient haar vader 25 euro in de maand.

De afgelopen vijf jaar heeft premier Kumar 234.000 dorpsonderwijzers aangesteld om het enorme tekort aan leerkrachten op te vullen – wat niet wil zeggen dat ook de kwaliteit van het onderwijs navenant is verbeterd. Hij heeft dokters en verpleegsters aangenomen voor dorpsklinieken. Hij heeft ambtenaren achter de vodden gezeten om burgers beter te helpen. Hij heeft wegen aangelegd. En hij heeft ervoor gezorgd dat vrouwen een evengrote inbreng krijgen in dorpsraden en regionale besturen als mannen, en dat vertegenwoordigers van de meest achtergestelde kasten een grotere stem krijgen.

De ingetogen weduwnaar Kumar is een populaire premier geworden. Hij wil deze maand opnieuw voor vijf jaar worden gekozen. Zijn voorganger, Lalu Prasad, was een even luisterrijke als corrupte politicus, die zijn ongeletterde echtgenote tot premier benoemde toen hij de gevangenis in dreigde te draaien. Om veiligheidsredenen werden de verkiezingen over zes rondes uitgesmeerd, zaterdag is de laatste.

Shaibal Gupta van het Asian Development Research Institute in de hoofdstad Patna heeft ook op Kumar gestemd. Hij betwijfelt sterk of de officiële groeicijfers kloppen, maar de vooruitgang is een feit, zegt hij. Ook is volgens hem sprake van „onderhuidse modernisering” van de samenleving. Dat meisjes zoals Faharat met de fiets naar school gaan, was tot voor kort ondenkbaar in Bihar.

Om te spreken van een wonderbaarlijke opleving, is volgens Gupta evenwel onzin. „Bihar was volledig in de greep van de maffia en linkse extremisten. De ontvoeringsindustrie was de belangrijkste industrie. Van een functionerende overheid was geen sprake. Aan die wetteloosheid heeft Kumar een einde gemaakt. De afgelopen vijf jaar zijn meer dan 50.000 misdadigers veroordeeld”, zegt Gupta. „Kumar heeft een begin gemaakt met de wederopbouw. Je kunt zeggen dat de overheid marginaal begint te functioneren in Bihar.”

Shailendra P. Sinha, voorzitter van de Bihar Industries Association en directeur van een cementfabriek en een hotel in Patna, denkt dat er alleen een omslag zal komen als er op grote schaal industriële banen worden gecreëerd. Die komen pas als investeerders voldoende vertrouwen hebben. Herverkiezing van Kumar is een noodzakelijke voorwaarde, maar nog niet voldoende. „We zijn positief, nog niet juichend”, zegt hij.

Volgens Sinha moeten eerst grote obstakels worden opgeruimd, zoals gebrek aan elektriciteit. Slechts iets meer dan 10 procent van de huishouden heeft stroom. Minstens zo belangrijk is de houding van de ambtenarij. Sinha weet uit eigen ervaring hoe, ook onder Kumar, vergunningen jaren op zich laten wachten. „Formeel is er één loket voor investeerders. Maar vervolgens gaan je aanvragen naar alle departementen. Vaak krijg je helemaal geen antwoord.”

Traditioneel stemmen de Bihari’s via kastenlijnen. Veel dorpelingen van Kewra, waar maar twee inwoners een auto hebben en de meesten geen televisie, hebben op Lalu Prasad gestemd. De vorige deelstaatpremier deed niets voor Bihar maar gaf de Yadavs, een van de grotere zogeheten achtergestelde kasten, wel het gevoel dat ze het voor het zeggen kregen.

De mentaliteit verander je niet zomaar, legt Bhim Singh (58) uit. Hij geeft bijles aan schoolkinderen. „Bihari’s houden niet van hard werken maar ze willen wel veel verdienen”, zegt hij spottend.

In het dorpje Tilhari, 30 kilometer ten westen van Patna, komt twee keer in de week een dokter langs. Vroeger was dat nul keer. Op de vrouwenafdeling van het Academisch Ziekenhuis van Patna staan 120 bedden voor meer dan tweehonderd patiënten. Velen liggen op dunne matrasjes in de gangen. Medicijnen en infuusvloeistof zijn gratis, maar al vier maanden zijn er geen nieuwe voorraden geleverd. Familie van patiënten moet ze zelf kopen. „Er is veel verbeterd, maar nog lang niet genoeg”, zegt een co-assistent.