Rode kool op tekentafel

Nederland -Coevorden -Drenthe - 06-07-2005 Europark industriegebied bij de Duitse grens. Foto: Sake Elzinga

Tegenlicht: Nederland op de tekentafel, Aflevering 1, Ned. 2, 21 uur

In Tegenlicht van de VPRO is vanavond het eerste deel te zien van de vierdelige reeks Nederland op de tekentafel, over de toekomst van het platteland, vooral de uithoeken zoals Zuid-Limburg, Zeeland en Noordoost-Groningen. De reeks gaat over de leegloop van die gebieden en daarmee ook over identiteit en globalisering.

De eerste aflevering vanavond, gemaakt door Jos de Putter en Olaf Oudheusden, dient als een algemene inleiding. Hier zijn ‘de verkenners’ aan het woord: Rijksbouwmeester Liesbeth van der Pol, schrijver Bas Heijne en oud-hoogleraar rurale sociologie Jan Douwe van der Ploeg. Tussen de stadse intellectuelen zit gelukkig ook boer Piet van IJzendoorn.

Want de vraag die het vaakst terugkomt in deze breed uitwaaierende verkenning is: wat kan het platteland nog meer zijn dan alleen het uitloopgebied van de stad en leverancier van goedkope bouwgrond? Boer Van IJzendoorn houdt een rode kool in zijn hand, een mooie gladde stevige paarsrode rode kool. „We hebben rode kool met een verhaal nodig”, zegt hij. „Na de oorlog was de voedselproductie leidend, nu moeten de menskant en de natuurkant dat zijn.”

Door de globalisering is onze identiteit vloeibaar geworden, zegt de scherpzinnige Poolse socioloog Zygmunt Bauman. „Tegenwoordig horen we bij een netwerk in plaats van bij een gemeenschap. We hebben ankers in plaats van wortels.” Sommigen zouden dat vrijheid noemen, werpt de interviewer tegen. „Vrijheid maakt deel uit van een package deal samen met onzekerheid.”

Tracy Metz