Ierse hulp doet Europeanen pijn

Een reddingsoperatie voor Ierland zou de markten blij maken, maar de Duitsers verdriet doen. Ierland voert gesprekken over de mogelijkheid om een beroep te doen op het Europese Financiële Stabiliteitsfonds (EFSF), maar zal zijn crediteuren geen korting opleggen, aldus persbureau Reuters eind vorige week. Als er een akkoord komt, zullen de markten verheugd reageren. Maar de Europese belastingbetaler betaalt.

Net als bij de reddingsoperatie voor Griekenland zal de steun voor de Ieren omvangrijk zijn. Het land heeft misschien wel 85 miljard euro nodig om te voorkomen dat het zich vóór eind 2013 tot de financiële markten moet wenden, aldus Barclays Capital. Die rustperiode zou Ierland in staat stellen zijn begrotingstekort terug te dringen en zijn schuld te stabiliseren, die naar verwachting zal oplopen tot 106 procent van het bruto binnenlands product in 2011.

Voor Ierland zal iedere transactie een financiële adempauze betekenen, waarmee de regering een nieuwe ronde van bezuinigingen kan vermijden. De politieke wil om verder te snoeien was aan het wegebben. Het economische risico was dat nóg meer bezuinigingen de valkuil van de schuldendeflatie, waarin Ierland al was gevallen, nog dieper zouden maken.

Ieder akkoord geldt als een test voor het Europese reddingsfonds EFSF, dat eerder dit jaar werd opgezet en waarvan politici hoopten dat het nooit echt nodig zou zijn. Steun voor de Ieren werpt ook de vraag op welk land daarna aan de beurt is. De problemen van Portugal zijn anders dan die van Ierland, maar net zo gevaarlijk. Hoewel in Portugal minder ‘slechte leningen’ zijn, is de economie er in veel andere opzichten slechter aan toe dan de Ierse: de tekorten op de handelsbalans en de begroting zijn fors, de schuldenlast stijgt snel en de groei blijft achter. Als Portugal hulp krijgt, zal de aandacht naar Spanje verschuiven.

Intussen zullen de Europese belastingbetalers opdraaien voor de kosten van de reddingsoperaties. De Duitse bondskanselier Angela Merkel, die haar uiterste best heeft moeten doen om de Duitsers ertoe te bewegen de Grieken te helpen, zal de grootste moeite hebben iedere nieuwe redding te rechtvaardigen. Na weken van vage geruchten over private obligatiehouders die een deel van de pijn zouden moeten dragen – waardoor de jongste ronde van nervositeit op de markten ontstond – zou een steunoperatie een knieval zijn. Maar de Europese Unie staat voor een fundamentele keuze. Als Ierland hulp krijgt, betekent dat dat Merkel en de andere leiders van de EU ook andere landen in de periferie gaan redden, en daarmee het europroject. Tegen elke prijs.

Ian Campbell

Vertaling Menno Grootveld