Robuustheid

Voor Wie geen kalkoen wil zijn

Winst Tegen een stoot(je) kunnen

Moeder Natuur houdt van overvloed. Royaal voorzag ze de mens van twee nieren, twee longen, twee ogen en oren en veel meer hersencellen dan strikt nodig is. Dat zou een econoom nooit toestaan! Hij zou gaan optimaliseren, reorganiseren, snoeien en uitbesteden. Minimaal één nier ging eruit. Misschien wel twee, om ze in te huren als het nodig was. Ook het rendement van ogen en longen werd opgekrikt. Die onderbenut je schandalig als je slaapt. Dan kun je ze toch beter verhuren?

Natuurlijk niet. Overtolligheid biedt extra zekerheid. Verlies je een nier, dan fungeert de tweede als reserveonderdeel. Iedereen snapt dat. Maar draait het om geld – ook behoorlijk onmisbaar – dan gaan we ineens kritiekloos op de economentoer: geld mag niet luieren op een spaarrekening. Het moet optimaal ‘werken’ in een belegging of een verhypothekeerd eigen huis. Stilzwijgend denken we dat de risico’s van die optimalisering voorspelbaar zijn. Tot het mis gaat.

Geen diersoort op aarde is blinder voor risico’s dan de econoom (en de consument die denkt in die trant). Dat schrijft Nassim Nicholas Taleb in Over robuustheid, een essay bij zijn eerdere bestseller De Zwarte Zwaan. Een Zwarte Zwaan is elke onvoorzienbare gebeurtenis, die uw of ons lot ingrijpend verandert. Dat kan voor u de kredietcrisis of de woekerpolisaffaire zijn; voor een ander was het de Eerste Wereldoorlog of de beurskrach van 1987. Raakt zo’n donderslag bij heldere hemel je , dan noemt Taleb je een kalkoen: ook die vertrouwde op zijn dagelijks voedsel. Tot het slagersmes toesloeg.

Zwarte Zwanen laten zich niet meten, zelfs niet voorspellen. Wie weet wacht ons een klimaatramp, oorlog, meteorietinslag, systeemkrach of een stijging van de levensverwachting tot 120 jaar. Stop dus met prognosticeren en maximaliseren. Belangrijker dan winst is het kunnen doorstaan van rampen.

Werk aan robuustheid, net als Moedertje Natuur. Kies oplossingen die al decennialang goed werken. Zo slaapt u, als de hypotheekrente naar een recordhoogte stijgt, als een roos in een afbetaald eigen huis. Ook lage vaste lasten en een flinke pot spaargeld kunnen rampen voorkomen. Agressief beleggen mag best, maar met hooguit 15 procent van uw vermogen. Zorg dat u beroepsmatig breed inzetbaar bent. Zwarte Zwanen blijven overvliegen, maar u kunt vaker zorgeloos van hun vlucht genieten vanachter uw keukenraam.

Zekerder beleggen

Verwar weinig volatiliteit op de beurzen nooit met het ontbreken van risico. Van de toekomst weten we niets. Baseer beleggingen dus niet op statistische lariekoek als de Sharpe-ratio, de optimale portefeuilletheorie van Markowitz, ANOVA of de kleinste-kwadratenmethode. Laat u niet in met beleggingsadvies, analistenrapporten, voorspellingen, scenarioanalyses en ‘innovatieve’ financiële producten.

Risico

Niet geloven in voorspellingen maakt robuuster tegen risico.